Arbenigwyr yn dadlau’r label sgitsoffrenia

Arbenigwyr yn dadlau’r label sgitsoffrenia
Tra’n siarad ar noswyl Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd, galwodd gwyddonwyr am ddileu’r term sgitsoffrenia.

Mae gwyddonwyr o Brifysgol Manceinion yn hawlio bod y categori nid yn unig yn grwpio ystod eang o symptomau yn anghywir gan arwain i’r orddibyniaeth ar gyffuriau gwrth anhwylder seicotig yn hytrach nag ymyraethau seicolegol ond hefyd mae’n arwain at stigmateiddio cleifion.

Dywedodd Richard Bentall, Athro Seicoleg Clinigol Arbrofol ym Mhrifysgol Manceinion: “Mae’r cysyniad sgitsoffrenia yn ddiystyr yn wyddonol. Mae’n grwpio ynghyd ystod o broblemau gwahanol o dan un label – y dybiaeth yw bod yr holl bobl yma gyda’r holl broblemau gwahanol yma yn dioddef o afiechyd ymennydd”

Teimlodd Mr Bentall bod y labeli ffug yma wedi bod yn ‘niweidiol i gleifion’ gan galonogi defnydd cyffredin ar adegau o ymyrraeth fiofeddygol amhriodol yn hytrach na help seicolegol.

Dywedodd Paul Hammersley, hefyd o Brifysgol Manceinion, am y term sgitsoffrenia: “Mae’n cael ei gysylltu gyda thrais, peryg, annaroganadwy, anallu i wella, salwch parhaol, angen parhaus ar gyfer meddyginiaeth ac anallu i weithio. Ni allaf bwysleisio digon faint o stigma sydd gan y label hwn.”

Ond mae’r rhan fwyaf o seiciatryddion i’w gweld yn derbyn y term sgitsoffrenia fel modd amherffaith ond angenrheidiol o ddosbarthiad ar gyfer anhwylder cymhleth iawn. Mae llawer yn credu na ddylai gael ei ddileu hyd nes bod term arall, mwy addas yn cael ei fathu.
Dywedodd Till Wykes, Athro Seicoleg Clinigol ac Adferiad yn y Sefydliad Seiciatreg: “Dylem ni fod yn ofalus i beidio â dileu’r broblem na’r term, oherwydd er ei gyfyngiadau, gall diagnosis helpu pobl i gael mynediad i wasanaethau maent eu hangen.
“Beth sydd raid i ni gyd ei gofio yw mai pobl yw’r rhain sydd â diagnosis o sgitsoffrenia, nid ‘pobl sgitsoffrenic’.”