Aelodau Cynulliad yn datgelu eu problemau iechyd meddwl cyn dadl arloesol am ‘roi diweddar stigma’

Me ACau o’r pedair prif blaid wedi ysgrifennu am eu profiadau o brofi problemau iechyd meddwl mewn cyfres o ddarnau blog hynod bersonol.

Roedd y darnau yma wedi eu cyhoeddi cyn dadl arloesolyn y Senedd heddiw sydd yn galw ar Lywodraeth Cymru i gydnabod y stigma a’r gwahaniaethu sydd yn cael eu hwynebu gan bobl sydd â phroblemau iechyd meddwl.

Mae Eluned Parrott AC, Ken Skates AC, David Melding AC a Llŷr Huws Gruffydd AC oll wedi ysgrifennu am gyfnodau o afiechyd meddwl mewn blogiau ar wefan Amser i Newid Cymru.

Mae Amser i Newid Cymru yn ymgyrch sydd yn cael ei harwain gan ddefnyddwyr ac sydd yn anelu i leihau stigma a’r gwahaniaethu sydd yn cael eu hwynebu gan bobl â phroblemau iechyd meddwl. Mae’r ymgyrch, sydd yn cael ei hariannu am dair blynedd gan y Gronfa Loteri Fawr, Comic Relief a Llywodraeth Cymru, yn cael ei chefnogi gan y prif elusennau iechyd meddwl, Gofal, Hafal a Mind Cymru.

I rai ACau, dyma’r tro cyntaf y maent wedi datgelu’r afiechyd i’w ffrindiau a theuluoedd. Yn y blogiau gonest yma, maent yn siarad am Anhwylder Gorbryder Cyffredinol, iselder ac iselder wedi genediageth. Mae llawer o’r materion sydd wedi eu trafod yn y blogiau, megis p’un ai dylid datgelu’r afiechyd i gyflogwyr neu deulu, yr ofn ynghylch rhagfarn a’r symptomau a brofwyd, yn gyfarwydd i’r un ym mhob pedwar person sydd yn profi afiechyd meddwl bob blwyddyn

Mae hyn yn dilyn ymchwil gan Amser i Newid Cymru a oedd yn dangos fod un ym mhob pedwar o’r sawl a ymatebodd wedi dweud na ddylai pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl gael yr hawl i ddal swyddi cyhoeddus. Dywedodd un ym mhob deg person na ddylai pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl feddu ar yr hawl i gael plant.

Roedd y cynnig a ddadleuwyd yn y Senedd heddiw yn cydnabod fod pobl sydd ag afiechyd meddwl yn chwarae rôl bwysig mewn cymdeithas ac yn gweithio ar draws ystod o sectorau ac yn gwneud cyfraniadau pwysig i’r economi. Mae’n galw ar Lywodraeth Cymru i gefnogi’r ymgyrch Amser i newid Cymru er mwyn dangos ymrwymiad i roi diwedd ar stigma a gwahaniaethu ar sail iechyd meddwl.

Dywedodd y Gweinidog Iechyd Lesley Griffiths AC: “Mae rôl gan bawb ohonon ni i chware er mwyn rhoi diwedd ar y stigma ynghylch iechyd meddwl a’r allwedd i hyn yw siarad am faterion iechyd meddwl. Rwyf yn falch i weld y Cynulliad Cenedlaethol yn arwain y ffordd drwy esiampl a hoffwn ddiolch yn bersonol i’r Aelodau hynny o’r holl bleidiau sydd wedi cymryd y cam hwn i drafod eu profiadau eu hunain.”

Dywedodd Cath Lindley, Rheolwr Rhaglen Amsr i Newid Cymru: “Mae wir yn galonogol i weld ein haelodauethoeldig yng Nghymru yn siarad yn agored am eu profiadau o afiechyd meddwl. Mae llawer o bobl dal yn rhy ofnus i siarad am iechyd meddwl sydd yn atgyfenrthu’r stigma sydd yn medru bod yn rhwystri gymdeithasu, dychwelyd i’r gwaith neu chwilio am driniaeth. Mae llawer o bobl yn dweud fod y profiad o stigma a gwhanaiaethu yn medru bod yn waeth na symptoiau’r salwch

“Mae hyn wedi bod yn gam mawr i Aelodau Cynulliad, yn enwedig yn sgil yr agwedd negatif sydd yn bodoli – mae llawer dal heb ddweud wrth eu ffrindiau neu deuluoedd. Buaswn yn annog pawb i ddarllen y blogiau yma sydd wedi eu hysgrifennu ganddynt ar gyfer gwefan Amser i Newid Cymru. Maent yn dangos fod pobl ag afiechyd meddwl yn medru gwella. Gobeithiaf y bydd pob AC yn cefnogi’r cynnig hwn yn y Cynulliad heddiw.”

Mae modd darllen blogiau yr ACauyma: www.timetochangewales.org.uk.