Gagendor o ran darpariaeth gwasanaethau cymorth iechyd meddwl yn rhwystr go iawn i bobl sy’n agored i niwed rhag cadw eu cartrefi

Mae prosiect Tyfu Tai Cymru, rhan o CIH Cymru, wedi cyhoeddi ei ymchwil heddiw am rentu preifat ac iechyd meddwl yng Nghymru.

Cynhaliwyd yr ymchwil gan Tai Pawb a Paul Bevan (ymchwilydd annibynnol) ac mae’n dwyn ynghyd barn y mudiadau cefnogi a’r landlordiaid preifat ar y fath gamau y mae modd eu cymryd er mwyn medru cefnogi pobl sydd yn byw a phroblemau iechyd meddwl yn well os ydynt yn y sector rhentu preifat.

Roedd yr adroddiad wedi canfod:

  • Teimla bron traean (32 y cant) o sefydliadau cefnogaeth nad yw tenantiaid yn y sector rhentu preifat ‘byth’ yn derbyn digon o gefnogaeth
  • Mae 62 y cant o’r landlordiaid wedi, neu’n delio ar hyn o bryd, gyda thenant sydd â phroblem iechyd meddwl
  • Teimla bron hanner o landlordiaid nad oes ‘byth’ digon o gefnogaeth a gwybodaeth ar gyfer landlordiaid i gefnogi tenantiaid sydd â phroblemau iechyd meddwl
  • Hoffai landlordiaid gael mynediad at fwy o wybodaeth a chefnogaeth
  • Mae ymyrraeth gynnar yn allweddol i helpu pobl i gynnal eu tenantiaeth
  • Ceir arwyddion cryfion bod pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl weithiau’n wynebu gwahaniaethu wrth geisio sicrhau tai yn y sector rhentu preifat.

Dywedodd landlordiaid preifat wrthym fod y datrysiadau i’r problemau yma yn syml; dylai mwy o gyngor fod ar gael ar-lein i landlordiaid a thenantiaid yn esbonio iddynt sut i gael mynediad at gymorth. Roedd y landlordiaid a oedd yn medru rheoli’r tenantiaethau orau wedi meddu ar brofiad o broblemau iechyd meddwl eu hunain o fewn eu teuluoedd ac yn gwybod sut i fanteisio ar y rhwydweithiau sydd ar gael.

Mae CIH Cymru yn gwneud yr argymhellion canlynol:

  • Dylai Llywodraeth Cymru datblygu gwybodaeth gynhwysfawr ar gyfer landlordiaid ac asiantau gosod y sector rhentu preifat sy’n ymwneud â chefnogaeth iechyd meddwl leol a chenedlaethol
  • Dylai ail-drwyddedu trwy Rentu Doeth Cymru fynnu bod pob landlord sector preifat yn cwblhau modiwl ar iechyd meddwl i wella’u gwybodaeth am sut i gyrchu cefnogaeth ar gyfer tenantiaid sydd â phroblemau iechyd meddwl
  • Dylai Awdurdodau Lleol ddatblygu gwasanaethau cefnogaeth argyfwng/brys sy’n gysylltiedig â thai ar gyfer pobl yn y sector rhentu preifat er mwyn cefnogi tenantiaid i aros yn eu cartrefi eu hunain.
  • Dylid siapio a chyflwyno gwasanaethau gydag arbenigedd a mewnwelediadau tenantiaid sy’n byw gyda phroblemau iechyd meddwl yn y sector rhentu preifat

Dywedodd rheolwr Tyfu Tai Cymru Catherine May:

“Yn syml, nid yw’r bobl hynny sydd â phroblemau iechyd meddwl sydd yn rhentu yn breifat  yn derbyn cymorth digonol a mynediad amserol at wasanaethau er mwyn cynnal eu tenantiaeth a’n byw yn dda yn eu cartrefi eu hunain. Mae hefyd yn amlwg fod landlordiaid preifat  yn aml yn teimlo nad ydynt yn medru rheoli tenantiaeth lle y mae rhywun yn meddu ar broblem iechyd meddwl.

“Mae landlordiaid preifat a thenantiaid  angen llais ynglŷn â’r modd y mae gwasanaethau cymorth yn cael eu cynllunio a’u darparu ac maent angen gwybod ble i fynd am gyngor safon uchel a gwybodaeth er mwyn cefnogi tenant sydd yn byw â phroblem iechyd meddwl.

“Mae’r llun yma yn dangos anghysondeb o ran profiadau pobl – rhaid i ni sicrhau bod y dulliau rhagweithiol gorau sydd wedi eu hamlygu gan yr ymchwil hwn  yn dod yn arferion normal ar gyfer landlordiaid preifat yng Nghymru.”

Dywedodd Glenn Page, uwch swyddog polisi ac ymgyrchoedd ym Mind Cymru:

“Rydym yn croesawu’r adroddiad hwn gan Tyfu Tai Cymru – mae’n glir fod yna ddiffyg cymorth i denantiaid a landlordiaid. Mae darparu gwasanaethau digonol ac effeithiol i gefnogi landlordiaid a thenantiaid sydd yn profi problemau iechyd meddwl nid yn unig yn mynd i leihau’r pwysau cynyddol ar wasanaethau iechyd meddwl; mae’n elfen hanfodol o’r fath o gymorth iechyd meddwl holistaidd yr ydym yn gwybod sydd angen er mwyn sicrhau adferiad ac aros yn iach.”

Lawrlwythwch yr adroddiad Rhentu preifat ac iechyd meddwl yn Saesneg neu’r Gymraeg.