Mwy na hanner o bobl Prydain yn dweud bod diweddariadau ar y cyfryngau cymdeithasol yn golygu nad oes angen siarad gyda ffrindiau ‘mewn bywyd go iawn’

Mae ffigyrau newydd sydd wedi eu cyhoeddi ar Ddiwrnod Amser i Siarad (7 Chwefror) yn datgelu sgil-effaith y cyfryngau cymdeithasol ar sgyrsiau. Mae arolwg o fwy na  5,000 o oedolion yn y DU a gomisiynwyd gan yr ymgyrch gwrth-stigma iechyd meddwl, Amser i Newid Cymru, wedi amlygu’r angen i ni wneud defnydd gwell o’r pŵer sydd gan y cyfryngau cymdeithasol i gysylltu pobl.

Mae mwy na hanner ohonom (51%) yn dweud nad oes angen i ni siarad gyda ffrindiau ‘mewn bywyd go iawn’ gan fod y cyfryngau cymdeithasol yn rhoi gwybod i ni am yr hyn sydd yn digwydd iddynt. Ar gyfartaledd, mae 770 o ffrindiau gan bob person ar y cyfryngau cymdeithasol, ond mae bron i un ym mhob pump ohonom (18%) yn dweud na fyddem yn medru gofyn am help gan unrhyw un o’r ffrindiau hynny pe bawn yn cael trafferthion iechyd meddwl; mae 70% ohonom yn dweud fod sgyrsiau fesul grŵp a’r cyfryngau cymdeithasol wedi arwain at fwy o sgyrsiau ‘ar lefel mwy arwynebol’ drwy ddanfon fideos doniol, cellwair a hel clecs.

Mae Amser i Newid yn annog pawb i fanteisio ar Ddiwrnod Amser i Siarad er mwyn ymgysylltu ffrindiau a theulu mewn modd real a phwrpasol – drwy gael sgwrs am iechyd meddwl. Mae’r ymgyrch yn dweud fod sgyrsiau yn meddu ar y pŵer i newid bywydau, pa bynnag ffordd y maent yn cael eu cynnal – dros y ffôn neu ar y cyfryngau cymdeithasol.

Tra bod y cyfryngau cymdeithasol yn caniatáu i unigolion i gysylltu gyda phobl o’u cwmpas ac yn medru bod yn ffynhonnell ddefnyddiol o gymorth ar gyfer yr un ym mhob pedwar sydd yn profi problemau iechyd meddwl mewn unrhyw flwyddyn, mae data newydd yn awgrymu fod ymgysylltiad ‘mwy arwynebol’, megis hoffi lluniau neu’n gwirio proffil ffrindiau, yn disodli sgyrsiau mwy pwrpasol, ar-lein ac oddi ar-lein.

Mae llawer o bobl ar draws y genedl yn mynd i gynnal eu gweithgareddau Amser i Siarad  eu hunain, a hynny o ymdrechion ‘rhedeg a sgwrsio’ sydd yn cael eu cynnal gan England Athletics, ‘taro’r bêl a sgwrsio’ gan Table Tennis England, ac ‘ioga chwerthin’ yn Llundain. Bydd bron i 4,000 o weithfeydd a miloedd o grwpiau ysgol a chymunedol yn cymryd rhan. Bydd  PG tips a McVitie’s yn helpu i hwyluso’r sgyrsiau drwy gyfrannu miloedd o dalebau ar gyfer bagiau te a bisgedi siocled fel rhan o’r ‘blwch sgyrsiau’ sydd yn llawn o adnoddau ar gyfer cefnogwyr.

Fel rhan o weithgareddau’r diwrnod, bydd y cefnogwr enwog yr ymgyrch Frankie Bridge yn cynnal cinio yn Llundain, lle y bydd yn siarad gyda’i dilynwyr am iechyd meddwl.  Mae Frankie wedi rhannu ei phrofiadau ei hun o orbrdyer ac iselder ar ei chyfrif  Instagram ac wedi penderfynu treulio amser safonol gyda’i dilynwyr a’u hannog hwy i fod yn agored am eu hiechyd meddwl.

Yn trafod pam ei bod yn dymuno  cefnogi’r Diwrnod Amser i Siarad, dywedodd Frankie Bridge: “Rwyf wrth fy modd gyda’r cyfryngau cymdeithasol ond mae’n hawdd iawn i rannu’r ‘pethau sy’n llawn hwyl’ yn unig pan mae yna gymaint o bethau yn digwydd y tu nôl i’r llen. Y llynedd, roeddwn wedi penderfynu bod yn onest gyda’m dilynwyr a siarad yn agored ar Instagram am fy nhrafferthion ag iselder. Roedd y gefnogaeth a’r negeseuon a  dderbyniais yn werth y byd. Fel rhan o’r Diwrnod Amser i Siarad, rwyf am fod yno ar gyfer fy nilynwyr, ac felly, rwyf yn eu gwahodd i ddod i gwrdd â mi am sgwrs onest am iechyd meddwl – lle y byddwn yn medru trafod yn agored  pwy ydym mewn gwirionedd.”

Yn ogystal â’r digwyddiad, mae Frankie Bridge wedi ymuno gyda chefnogwyr enwog eraill megis  y Fonesig Kelly Holmes, Dr Ranj Singh a Matt Johnson, er mwyn dechrau ymgyrch ar y cyfryngau cymdeithasol lle y mae gofyn i gefnogwyr i rannu beth yw eu ‘cynhwysyn allweddol’ am sgwrs bwrpasol ynglŷn ag iechyd meddwl.

Mae anhwylder deubegynol ar Marium Zulfiqar, 22: “Mae’r cyfryngau cymdeithasol yn medru  bod yn anhygoel, yn lle sydd yn cysylltu ond nid yw ‘hoffi’ neu hyd yn oed cannoedd o bobl yn ‘hoffi’ yn medru disodli sgwrs. Pan oeddwn yn teimlo ar fy isaf, oedd llawer o bobl wedi estyn allan ar y cyfryngau cymdeithasol ac roeddwn yn gwerthfawrogi hyn, ond roedd yr ychydig o ffrindiau a oedd wedi fy ffonio neu wedi cwrdd gyda mi, wedi gwneud gwahaniaeth sylweddol i’m hadferiad. Roedd gwybod eu bod yno, nid yn unig ar-lein  ond oddi ar-lein hefyd, yn medru cynnig cymaint o gysur. Mae medru crio ar ysgwydd yn un o’r rhoddion gorau yr wyf wedi derbyn gan ffrindiau.

Mae Clive Buckenham, 50, wedi profi iselder: “Dechreuais rannu fy mhrofiadau o iselder gyda fy ffrindiau a’m teulu drwy roi fy stori ar y cyfryngau cymdeithasol. Nid oeddwn yn sicr y byddent yn deall pam fy mod yn rhannu rhywbeth mor bersonol ar y cyfryngau cymdeithasol  gan fod hyn yn medru bod yn le arwynebol – yn llawn memes! Fodd bynnag, roedd rhannu rhywbeth newydd a real wedi rhoi mewn cysylltiad gyda chymuned anhygoel o bobl nad oeddwn wedi cwrdd o’r blaen, a daethant wedyn yn ffrindiau gwych ac yn gefnogaeth wych.”

Dywedodd Jo Loughran, Cyfarwyddwr Amser i Newid Cymru: “Efallai ein bod yn credu ein bod yn gwybod sut y mae ein ffrindiau yn teimlo wrth i ni eu gweld yn diweddaru’r cyfryngau cymdeithasol. Fodd bynnag, mewn byd lle y mae nifer ohonom ond yn rhannu ein ’pethau gorau’ ar-lein, rydym yn annog pawb i ddefnyddio Diwrnod Amser i Newid fel cyfle i chwalu’r rhwystrau a chael sgyrsiau go iawn a phwrpasol am eu hiechyd meddwl.”

Sefydlwyd Amser i Siarad chwe blynedd yn ôl. Mae’n gofyn bob blwyddyn i’r genedl i gael sgwrs am iechyd meddwl er mwyn helpu i dorri’r stigma sydd yn medru nodweddu problemau iechyd meddwl. Unwaith eto, mae’r digwyddiad yn cael ei gynnal ar draws y DU wrth i Amser i Newid weithio gyda See Me Scotland, Change Your Mind Gogledd Iwerddon ac Amser i Newid Cymru.

Ymunwch gyda’r sgwrs ar-lein gan ddefnyddio’r hashnod #timetotalk