Problemau gordewdra ac emosiynol yn datblygu gyda’i gilydd wrth i blant fynd yn hŷn, yn ôl astudiaeth

Mae BMI uchel ac afiechyd meddwl yn mynd law yn llaw yn fwyfwy ac yn cyflwyno risg iechyd cyfun i blant o ganol eu plentyndod, a hynny yn ôl canfyddiadau astudiaeth sydd i’w chyflwyno yn yr European Congress on Obesity (ECO) yng Nglasgow yr wythnos hon.

Mae ymchwilwyr o Brifysgol Lerpwl ac University College Llundain wedi dadansoddi data ar fwy na 17,000 o blant a anwyd ar draws y DU yn 2000-01, sydd yn cymryd rhan yn y Millennium Cohort Study. Roeddynt wedi ystyried gwybodaeth am daldra a phwysau’r plant pan oeddynt yn  3, 5, 7, 11 ac 14 mlwydd oed, ynghyd ag adroddiadau gan rieni o’r problemau a brofwyd gan blant. Roedd yr ymchwil wedi ystyried rhyw, ethnigrwydd, cefndir cymdeithasol a phroblemau ymddygiad y plant ynghyd ag iechyd meddwl y rhieni.

Roedd gordewdra a phroblemau emosiynol yn aml yn cael eu profi gyda’i gilydd tra bod plant yng nghanol eu plentyndod  ac yn eu harddegau, rhwng 7 a 14, ond nid tra  oeddynt yn yn fwy ifanc, rhwng  3 a 5. Ar gyfartaledd, roedd BMI uwch a mwy o symptomau emosiynol gan ferched o gymharu gyda  bechgyn rhwng 7 a 14, ond roedd problemau gordewdra ac afiechyd meddwl yn datblygu, digwydd ac yn effeithio ar y ddau ryw.

Wedi ystyried eu cefndir cymdeithasol, roedd y cysylltiad rhwng problemau BMI a phroblemau emosiynol yn llai, sydd yn awgrymu bod anfantais sosio-economaidd   yn esbonio rhan o’r cysylltiad rhwng gordewdra ac afiechyd meddwl  ymhlith plant.  Fodd bynnag, roedd y cysylltiad rhwng BMI a phroblemau emosiynol yn parhau, gyda gordewdra pan oedd plant yn 7 mlwydd oed yn risg ar gyfer trallod emosiynol pan oeddynt yn 11, ac roedd problemau iechyd meddwl yn awgrymu y byddai ganddynt BMI uchel yn 14.

Mae’r astudiaeth, sydd hefyd wedi ei gyhoeddi yn y JAMA Psychiatry, wedi canfod fod y cyfraddau o ordewdra a phroblemau emosiynol ymhlith plant yn cynyddu’n raddol wrth iddynt fynd yn hŷn a’n cyrraedd eu harddegau. Roedd bron i 8 y cant o bobl ifanc yn ordew erbyn eu bod yn 14, ac roedd dwywaith gymaint â hynny wedi sôn iddynt brofi diffyg hwyl neu orbryder. Erbyn eu bod yn eu harddegau, roedd tua un ym mhob pump o’r rhai hynny a oedd yn ordew hefyd yn profi lefelau uchel o drallod.

Dywedodd cydawdur yr astudiaeth, Dr Charlotte Hardman o Brifysgol Lerpwl: “Er nad yw ein hastudiaeth yn esbonio pam fod gordewdra ac afiechyd meddwl yn datblygu gyda’i gilydd yn ystod plentyndod,  rydym yn medru tybio fod plant sydd â BMI uwch o bosib yn mynd i brofi gwahaniaethu sydd yn ymwneud â’u pwysau, ac mae hyn yn ei dro yn arwain dros amser at symptomau o iselder, fel sydd wedi ei brofi ymhlith oedolion.

“Yn sgil y cysylltiad cynyddol rhwng y cyflyrau iechyd yma, mae ein canfyddiadau yn amlygu’r pwysigrwydd o ymyriadau cynnar sydd yn targedu pwysau ac iechyd meddwl, ac yn lliniaru effaith y pethau yma yn hwyrach mewn plentyndod.”

Dywedodd cydawdur arall yr astudiaeth Dr Praveetha Patalay, University College Llundain,: “Gan fod cyfraddau gordewdra a phroblemau emosiynol adeg plentyndod yn cynyddu,  mae deall pam eu bod yn digwydd ar y cyd yn ystyriaeth iechyd cyhoeddus pwysig, gan fod y ddau beth yn gysylltiedig gydag iechyd gwael pan fydd pobl yn oedolion.  Y cam nesaf  yw deall goblygiadau’r ffaith eu bod yn digwydd gyda’i gilydd a sut i ymyrryd er mwyn hyrwyddo iechyd da.”

Mae’r astudiaeth lawn, ‘Comorbidity, codevelopment, and temporal associations between body mass index and internalising symptoms from early childhood to adolescence’, ar gael yma.