Cyngorau yn gweld mwy na 560 o achosion iechyd meddwl plant bob un dydd

Mae’r gwasanaethau cymdeithasol yn gweld mwy na 560 o achosion o blant ag anhwylderau iechyd meddwl bob un dydd – cynnydd o fwy na 50 y cant mewn pedair blynedd yn unig, a hynny yn ôl  ffigyrau a gyhoeddwyd heddiw gan y Gymdeithas Llywodraeth Leol (LGA).

Mae’r ffigyrau diweddaraf yn dangos fod 205,720 o achosion lle’r oedd plant yn meddu ar broblem iechyd meddwl yn 2017/18, a hynny o gymharu gyda 133,600 yn 2014/15 – cynnydd o 54 y cant.

Mae’r LGA yn rhybuddio bod yna “argyfwng o ran iechyd meddwl plant” gan fod y cynghorau yn cael trafferthion yn delio gyda’r lefelau sylweddol o alw am wasanaethau gan blant ag afiechyd meddwl.

Cyn Cynhadledd Flynyddol yr LGA eleni yn Bournemouth, mae arweinwyr y cynghorau yn galw ar y Llywodraeth i wario mwy ar wasanaethau i blant, gan fod yna gagendor o £3.1 biliwn erbyn 2025, yn yr Adolygiad Gwariant.

Mae gwasanaethau ymyrraeth gynnar fel canolfannau plant a gwasanaethau cymorth i deuluoedd yn chwarae rhan hanfodol  yn cefnogi plant cyn bod problemau yn gwaethygu yn hwyrach ymlaen.

Fodd bynnag, wedi colli 60c o bob un £1 yr oeddynt yn derbyn o’r llywodraeth ganolog er mwyn cynnal gwasanaethau yn y ddegawd ddiwethaf, mae llawer yn gorfod lleihau’r gwasanaethau yma neu eu dileu yn llwyr, a hynny yn sgil y galw uchel i gefnogi plant mewn gofal.

Ar hyn o bryd, mae 75,420 o blant yng ngofal y cynghorau, ac ers 2010, mae yna gynnydd o 84 y cant wedi bod ymhlith y plant hynny sydd yn meddu ar gynlluniau diogelu plant er mwyn eu cadw yn ddiogel rhag niwed.

Mae’r lefel yma o ofal dipyn yn gost tipyn uwch i gynghorau. Mae’r pwysedd o ran cyllid mor sylweddol fel bod 9 cyngor ym mhob 10 erbyn hyn yn gorwario o ran eu cyllidebau gofal cymdeithasol i blant.

At hyn, mae gwasanaethau iechyd cyhoeddus, sydd hefyd yn cefnogi datblygiad cynnar plant, wedi profi toriadau o £700 miliwn i’w cyllidebau dros bum mlynedd.

Mae’r LGA yn dweud ei fod yn hanfodol fod gwasanaethau yn cael eu hariannu yn gywir os yw cynghorau yn mynd i roi’r gofal a’r gefnogaeth sydd angen i’r plant, ac yn eu hatal rhag datblygu afiechyd meddwl.

Dywedodd y Cynghorydd Anntoinette Bramble, Cadeirydd Bwrdd Plant a Phobl Ifanc yr LGA: “Mae’r cynghorau yn ceisio sicrhau bod pob plentyn yn cael y cyfle gorau mewn bywyd ac yn medru mynd ymlaen i fyw bywydau iachus, diogel a ffyniannus.

“Mae’n eglur ein bod yn wynebu argyfwng iechyd meddwl ymhlith plant, ac mae cynghorau yn cael trafferth darparu’r cymorth y mae pobl ifanc wir ei angen.

“Mae’r pwysedd ariannu sylweddol o ran gwasanaethau ac iechyd cyhoeddus ymhlith plant yn golygu fod nifer o gynghorau yn cael eu gorfodi i dorri rhai o’r gwasanaethau ymyrraeth gynnar hanfodol sydd yn medru cefnogi plant sydd â phroblemau iechyd meddwl lefel isel ac osgoi problemau mwy difrifol yn hwyrach mewn bywyd.

“Mae’n hanfodol fod y Llywodraeth yn ariannu’r gwasanaethau yma yn ddigonol yn yr Adolygiad Gwariant eleni, fel ein bod yn medru mynd i’r afael gyda’r argyfwng brys hwn a’n sicrhau bod plant yn derbyn yr help sydd angen arnynt. Dyma’r hyn y maent yn haeddu ac mae’r sgil-effaith o beidio â mynd i’r afael gyda’r argyfwng yna yn mynd i fod yn ddifäol i bobl ifanc a’u teuluoedd.”