Gwahanu, atal a diarddel disgyblion ysgol yn medru cynyddu trawma ymhlith plant sydd â thrafferthion iechyd meddwl, medd y Ganolfan ar gyfer Iechyd Meddwl

Mae ymyriadau cyfyngol mewn ysgolion yn medru gwaethygu trafferthion ymddygiadol ymhlith plant sydd wedi profi trawma, a hynny yn ôl adolygiad o’r dystiolaeth a gyhoeddwyd heddiw gan  y Ganolfan ar gyfer Iechyd Meddwl.

Mae ‘Trauma, challenging behaviour and restrictive interventions in schools’ yn adolygiad o’r llenyddiaeth ddiweddar o effaith  gwahanu, atal a diarddel ar iechyd meddwl plant. Mae wedi canfod tystiolaeth fod defnydd o ymyriadau cyfyngol yn medru gwaethygu’r problemau y maent am ddatrys, yn creu  cylch dieflig o drawma, ymddygiad heriol, cyfyngu a niwed seicolegol. Eto, mae miloedd o blant bob blwyddyn yn cael eu heffeithio gan  ymyriadau cyfyngol mewn ysgolion, gan osod eu hiechyd meddwl mewn peryg p’un ai eu bod wedi effeithio trawma ai peidio.

Mae’r adolygiad yn canfod fod traean o blant yn profi digwyddiadau trawmatig erbyn eu bod yn 18 mlwydd oed, a bydd chwarter ohonynt yn datblygu anhwylder straen wedi trawma  (PTSD). Mae pobl ifanc sydd yn arddangos ymddygiad heriol mewn ysgolion yn fwy tebygol o brofiad ôl-trawma. Os ydynt yn cael eu gwahanu, atal neu’u diarddel, mae’r profiad hwn yn medru cyfateb i’r digwyddiadau trawmatig sydd wedi effeithio arnynt. Mae hyn yn cynyddu’r tebygolrwydd o ymddygiad heriol pellach a bod y cylch dieflig hwnnw yn gwaethygu.

Mae’r adolygiad yn canfod fod dulliau amgen yn llai tebygol o achosi neu waethygu trawma neu drallod sydd wedi ei brofi yn ystod plentyndod  Mae hyn yn cynnwys cefnogaeth ymddygiadol positif, sydd yn medru bod yn ddefnyddiol ar lefel unigo, ac yn creu ysgolion sydd yn ymwybodol o drawma, ac mae hyn yn cynnig manteision i’r holl blant a’r staff. Mae bod yn ymwybodol o drawma yn medru helpu atal ymddygiad heriol drwy greu awyrgylch diogel lle y mae plant yn cael eu dysgu am iechyd meddwl a’u helpu i reoli eu hemosiynau.

Dywedodd prif weithredwr y Ganolfan ar gyfer Iechyd Meddwl Sarah Hughes: “Roedd maniffesto etholiadol y Llywodraeth wedi addo cymryd camau er mwyn gwella ymddygiad mewn ysgolion, gan gynnwys gwahardd yn fwy aml. Mae ein hadolygiad o dystiolaeth wedi canfod fod angen i ni wneud ysgolion yn fwy diogel ac yn iachus ac yn llefydd i ni ddysgu a thyfu.

“Ni fydd yr ymdrechion i wella disgyblaeth mewn ysgolion drwy ymyriadau cyfyngol yn llwyddo. I’r rhai o’r plant mwyaf bregus ac unig, byddant yn gwaethygu problemau ymddygiadol gyda chanlyniadau gydol oes iddynt hwy a’u teuluoedd. Mae helpu ysgolion i fod yn ymwybodol o drawma yn cynnig mwy o obaith. Fel rhan o’r ‘dull ysgol gyfan’  at iechyd meddwl, mae’n meddu ar y potensial i wella pawb, gan wneud i blant i deimlo yn fwy gwerthfawr a’u hatal rhag cael eu diarddel a’r canlyniadau difäol a ddaw yn sgil hynny.

“Mae ein blynyddoedd yn yr ysgol yn cael effaith hir a pharhaus arnom. Mae’r Llywodraeth wedi cydnabod hyn drwy fuddsoddi mewn timau iechyd meddwl i fynd i mewn i ysgolion a gosod y pwnc ar y cwricwlwm. Rhaid i ni gymryd y cam nesaf a helpu ysgolion i roi hwb i iechyd meddwl plant mewn ffyrdd y maent yn medru rheoli ymddygiad a chreu awyrgylch dysgu diogel a chyson i bawb.”