Problemau iechyd meddwl yw prif bryderon gweithwyr yn ystod y cyfnod hwn o ‘gyfyngiadau symud’

Mar arolwg gan Unite, sef yr undeb fwyaf yn y DU ac Iwerddon, wedi canfod fod pryderon gweithwyr am eu hiechyd meddwl wedi cynyddu’n ddramatig ers dechrau’r cyfyngiadau symud.

O ganlyniad, mae Unite yn galw ar gyflogwyr i gymryd camau rhagweithiol er mwyn delio gyda’r heriau iechyd meddwl yma ymhlith gweithwyr wrth iddynt ddychwelyd i’r gwaith ac addasu i’r amodau gweithio newydd.

Roedd Unite wedi cynnal arolwg o 22,000 o actifyddion yn y gweithle ac roedd ychydig llai na dau draean (65 y cant) o’r sawl a ymatebodd yn dweud eu bod yn gorfod delio gyda chynnydd ym mhryderon aelodau am iechyd meddwl.

Dilynwyd hyn gan bryderon ynglŷn â beichiogrwydd, mamolaeth, tadolaeth, mabwysiadu a gwyliau eraill sydd angen am resymau teuluol (40 y cant), cyflogwyr neu reolwyr yn manteisio ar y ffaith fod aelodau unigol wedi eu hynysu  (33 y cant), bwlio (26 y cant) a materion yn ymwneud gyda’u hanabledd (24 y cant).

Mae Unite yn deall fod problemau iechyd meddwl wedi eu hachosi gan amryw o faterion gwahanol gan gynnwys unigrwydd ac arwahanrwydd yn ystod y cyfnod hwn o gyfyngiadau symud (yn enwedig os oes rhaid i weithiwr aros gartref), pwysau gwaith gormodol, pryderon ariannol a phryderon ynglŷn â dychwelyd i’r gwaith.

Mae Unite wedi paratoi canllaw iechyd meddwl i aelodau yn ystod y pandemig coronafeirws  ac mae’n credu fod angen i gyflogwyr i fod yn rhagweithiol wrth  fonitro a gofalu am iechyd meddwl gweithwyr wrth iddynt baratoi dychwelyd i’r gwaith a thra eu bod yn ail-addasu i’r gweithle.

Rhaid i gyflogwyr gynnal asesiadau risg gan gynnwys Unite fel bod modd delio gydag unrhyw broblemau mewn modd tryloyw drwy gyflwyno mesurau er mwyn cefnogi’r gweithlu yn ystod y pandemig, a hynny yn y tymor byr, tymor canolig a thymor hir.

Mae’n hanfodol fod cyflogwyr yn deall yr hyn sydd yn achosi problemau iechyd meddwl ymhlith gweithwyr ac yn darparu cefnogaeth ar gyfer pob un o’r elfennau yma fel dyledion a phryderon ariannol, neu eu cyfeirio at fudiadau arbenigol os oes problemau iechyd meddwl mwy penodol yn effeithio arnynt.

Dywedodd ysgrifennydd cyffredinol cynorthwyol Unite Gail Cartmail: “Mae aelodau Unite i’w cael ar draws nifer o sectorau. Mae llawer ohonynt yn weithwyr allweddol a rhengflaen a bydd delio gyda heriau  pandemig COVID-19 wedi effeithio ar eu hiechyd meddwl.

“I weithwyr sydd wedi eu gosod ar ffyrlo neu’n gweithio o’u cartrefi, bydd yna broblemau yn ymwneud ag arwahanrwydd, unigrwydd, pryderon am ddyledion ac ofn mynd yn ôl i’r gweithle, ac mae’r rhain yn bethau sydd oll yn effeithio ar iechyd meddwl gweithwyr.

“Mae’n hanfodol fod cyflogwyr yn cynnal asesiadau risg ar iechyd meddwl gweithwyr ac yn gweithredu’r camau sydd angen er mwyn diogelu’r gweithwyr. Rydym yn eu hannog i wneud hyn tra’n annog ac yn cynorthwyo gweithwyr i godi pryderon am iechyd meddwl a’n sicrhau eu bod yn derbyn yr help y maent angen.

“Mae hefyd yn hanfodol fod cyflogwyr yn deall na fydd problemau iechyd meddwl yn diflannu dros nos a bod ymwybyddiaeth a chefnogaeth ychwanegol ar gael yn y dyfodol agos.”

Tra bod yr arolwg wedi canfod fod y mwyafrif o gyflogwyr wedi ymddwyn yn gyfrifol (65 y cant), roedd bron i un ym mhob pump (18 y cant) yn dweud fod eu cyflogwyr wedi ymddwyn yn hollol anghyfrifol, er enghraifft drwy fethu darparu  cyfarpar diogelu personol.

At hyn, dywedodd 14 y cant o’r sawl a ymatebodd i’r arolwg bod “fy nghyflogwr yn manteisio ar yr argyfwng” gan gynnwys ymosod ar delerau ac amodau a’n gorfodi gweithwyr i gymryd gwyliau.

Ychwanegodd Gail Cartmail: “Mae’r ffigyrau yma o gyflogwyr yn ymddwyn yn hollol anghyfrifol ac yn manteisio ar  y pandemig COVID-19 yn hynod bryderus.

“Mae’n destun pryder fod actifyddion Unite i’w cael fel arfer mewn gweithleoedd mwy cyfrifol a bydd y ffigwr ar gyfer gweithleoedd, lle nad oes undebau, yn sicr o fod yn uwch.”