Gwasanaethau Iechyd

TROSOLWG O’R CYNLLUN CYFLAWNI AR GYFER “LAW YN LLAW AT IECHYD
MEDDWL”

Pan oedd Llywodraeth Cymru wedi lansio ei strategaeth iechyd meddwl newydd, “Law yn Llaw at Iechyd Meddwl – Strategaeth Iechyd Meddwl a Lles i Gymru ” yn Hydref 2012, cyhoeddwyd y Cynllun Cyflawni: 2012-16 ar y cyd hefyd.

Mae’r Strategaeth yn amlinellu’r cyd-destun strategol ar gyfer iechyd meddwl yng Nghymru dros y 10 mlynedd nesaf (2012 I 2022) ac rydym yn bwrw golwg ar hyn mewn manylder ar dudalen ar wahân. Mae’r Cynllun Cyflawni (2012 i 2016) ar gyfer y 3 blynedd gychwynnol o’r cyfnod hwn o 10 mlynedd, sydd yn awgrymu y bydd y modd y caiff y Strategaeth ei gweithredu yn cael ei adolygu dros y 10 mlynedd a bydd yna Gynlluniau Cyflawni eraill  – er nad yw hyn wedi ei ddatgan mewn unrhyw le.

DISODLI’R FFRAMWAITH GWASANAETH CENEDLAETHOL IECHYD MEDDWL

Mae Law yn Llaw at Iechyd Meddwl yn disodli’r Strategaeth ar gyfer Gwasanaethau Iechyd Meddwl i Oedolion 2001 a’r Fframwaith Gwasanaeth Cenedlaethol (FfGC) Iechyd Meddwl 2005.  Mae’r Cynlluniau Cyflawni yn meddu ar debygrwydd a gwahaniaethau pwysig o gymharu â’r Fframwaith Gwasanaeth Cenedlaethol blaenorol ac mae cymharu’r ddwy ddogfen yn helpu i dangos yr hyn a olygir gan y Cynllun Cyflawni a’r hyn na olygir.

  • Llinellau amser

    Roedd y  FfGC blaenorol yn amlinellu gwelliannau ar gyfer cyfnod hir o 8 mlynedd rhwng 2005 a 2013, gyda thargedau wedi eu cysylltu gyda blynyddoedd penodol. Mae’r Cynllun Cyflawni yn fwy cyfyngedig o ran natur gydag “oes silff” o 3 blynedd yn unig.

  • Sgôp

    O ran sgôp, mae’r Cynllun Cyflawni yn fwy uchelgeisiol. Roedd y FfGC ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl i oedolion yn unig tra bod y Cynllun Cyflawni yn berthnasol i wasanaethau iechyd meddwl ar gyfer pob oedran – plant, oedolion mewn oedran gwaith a phobl hŷn. Gwahaniaeth pwysig arall yw tra bod y FfGC ar y cyfan (ond nid wedi ei gyfyngu) yn ddogfen ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl a gofal cymdeithasol, mae’r Cynllun Cyflawni yn ceisio gosod agenda sydd yn mynd ag iechyd meddwl y tu hwnt i wasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ac yn ei wneud yn rhan o agenda dipyn ehangach y llywodraeth.

  • Ieithwedd

    Roedd y FfGC yn defnyddio ieithwedd y cyfnod ac yn ymwneud â “safonau”, “gweithredoedd allweddol” a “thargedau”.  Roedd 8 Safon, gyda phob un yn meddu ar 44 Gweithred Allweddol, a phob un â Tharged
    Perfformiad clir. Mae’r Cynllun Cyflawni yn ffocysu’n hytrach ar “Ganlyniadau”.  Mae yna gyfanswm o 18, ac yn erbyn pob un o’r canlyniadau yma, ceir:

–       “Gweithredodd Allweddol”, gyda rhwng 1 ac 11 ar gyfer pob Canlyniad a chyfanswm o 57

–       Cyfrifoldebau “Cynllunio a Chomisiynu” i weithredu’r Gweithredodd Allweddol

–       Esboniadau o’r “Dull Gwella” a “Hyfforddiant a Datblygiad” ynghylch sut y bydd Gweithredodd Allweddol yn cael eu cyflawni

–       a dangosyddion perfformiad “Sut fyddwn yn gwybod?” yn mesur cynnydd.

  • Cynnwys a Materion

    Yn y FfGC, mae’r safonau, gweithredodd allweddol a thargedau oll gyda’i gilydd yn amlinellu gweledigaeth glir o’r hyn a olygir gan wasanaeth iechyd meddwl I oedolion lleol a pha elfennau gwasanaeth y dylid eu cynnwys.  Nid yw’r Cynllun Cyflawni yn cynnwys y math yma o fanylder ond yn hytrach yn amlinellu’r gweithredoedd a’r canlyniadau sydd y tu hwnt i wasanaethau iechyd meddwl ac yn cynnwys meysydd o weithgarwch y llywodraeth ac yn cefnogi pob math o bobl o bob grŵp oedran.  Ar yr ochr bositif, mae’n cydnabod fod gwella iechyd meddwl y wlad yn agenda eang iawn. Ar ochr mwy negatif, mae mabwysiadu dull mor gynhwysfawr yn arwain at gymhlethdodau, ac mae sgôp y Cynllun Cyflawni mor eang fel ei bod hi’n anodd adnabod unrhyw gynllun   rhesymegol. Felly, nid yw’n ddogfen hygyrch ac mae rhywun sydd am weld pa gynlluniau sydd yno ar gyfer mater iechyd meddwl yn mynd i’w chanfod hi’n anodd i gael gafael ar y wybodaeth y maent yn dymuno.

Y CYNLLUN CYFLAWNI MEWN MANYLDER