Strategaeth Gofalwyr yng Nghymru

Y Cynllun Strategaeth a Gweithrediad ar gyfer Gofalwyr 2000

Fe lawnsiodd y Llywodraeth Cynulliad Cymru ei Strategaeth Gofalwyr a yng Ghymru a Chynllun Gweithrediad ym 2000, a fe’i gynorthwyir gan arian newydd sylweddol ar gyfer Awdurdodau Lleol, i’w galluogi i gynyddu cymorth a gwasanaethau ar gyfer gofalwyr. Nid yw’r Strategaeth na’r Grawnt Gofalwyr yn benodol ar gyfer iechyd meddwl, ond maent wedi arwain at nifer fwy o wasanaethau ar draws Cymru ar gyfer gofalwyr pobl ag afiechyd meddwl difrifol yn benodol.

Mae’r Strategaeth yn dweud bod gofalwyr yn bobl sy’n gofalu am aelodau’r teulu neu ffrindiau sy angen gofal, help neu cymorth. Maent yn bobl yn gofalu am oedolion eraill, a rhieni yn gofalu am blant anabl. Gallent fod yn oedolion ifainc a llafnau 16 neu 17 mlwydd oed. Mae’r Strategaeth yn cydnabod nad oes gofalwr nodweddiadol a bod gofalu yn aml yn effeithio’r teulu i gyd.

Nod y Strategaeth Gofalwyr yng Nghymru a’r Cynllun Gweithrediad yw i wella, yn y tymor hir, iechyd a lles gofalwyr a’r pobl yr ydynt yn gofalu amdano.

Mae gan y Cynulliad Cenedlaethol bump ardal benodol o dan y Strategaeth:-

  • Iechyd a Gofal Cymdeithasol – cydnabod bod gan gofalwyr hawl i’w anghenion iechyd a gofal cymdeithasol eu hun cael eu cyflawni, bod yn gorfforol neu’n emosiynol, ac i gynnig mwy o help i gwblhau hyn.
  • Gwybodaeth – pwysleisio’r pwysicrwydd i ofalwyr, a’u cymdeithasau cynrychioladol, o gael gwybodaeth sy’n hawdd i’w gyrchu, yn berthnasol ac yn ffeithiol.
  • Cymorth – hybu darpariaeth gwasanaethau o ansawdd gwell,sy’n fwy amrywiol a hyblyg, er mwyn rhoi’r cyfle i ofalwyr gael seibiant oddi wrth gofalu.
  • Gofalwyr Ifainc – gwneud ymrwymiad i gyflawni anghenion penodol a chymhleth gofalwyr ifainc.
  • Gofalwyr a Chyflogaeth – cydnabod pwysicrwydd o ofalwyr yn parhau i weithio a gael cyflog, ac eu helpu a chymorth i wneud hyn.

Diweddaru’r Strategaeth – Y Cynllun Gweithred 2007

Fe wnaeth y Strategaeth 2000 gydnabod bod gofalwyr yn eisiau:-

  • Lles y person maent yn gofalu amdano
  • Rhyddid i fyw bywyd eu hun
  • Cynnal iechyd eu hun
  • Hyder mewn gwasanaethau
  • Llais mewn darpariaeth gwasanaethau

ac fe gymerodd camau i gyflawni hwn. Fodd bynnag, yn ddiweddar mae’r Cynulliad Cenedaethol wedi cydnabod bod angen cynnydd sylweddol pellach, ac fe’i cyhoeddwyd y Strategaeth Gofalwyr yng Nghymru – Cynllun Gweithred 2007 i sicrhau canlyniadau gwell ar gyfer gofalwyr. Y nodau penodol yw i sicrhau:

  • Nid yw gofalwyr wedi’u hanfanteisio fel canlyniad o gwblhau eu cyfrifoldebau gofalu
  • Bod gofalwyr yn cael eu gwrando i, eu parchu ac yn derbyn cydnabyddiaeth am eu swydd pwysig
  • Bod gofalwyr yn medru cynnal bywyd mor normal ag sy’n bosib y tu allan i’w swydd gofalu
  • Bod gofalwyr yn cael asesiad o’u hanghenion eu hun yn amserol
  • Bod gofalwyr yn medru defnyddio gwasanaethau bydd yn eu galluogi i’w cael eu cynnal yn gywir
  • Bod gofalwyr yn medru cael mynediad i gyfleoedd gyflogaeth, addysg a hamdden

Mae’r Cynllun Gweithred yn canolbwyntio eto ar y pump adran penodol a gosodwyd allan yn y Strategaeth 2000 ac yn ychwanegu pwyntiau gweithred newydd ar gyfer yr adrannau hyn. Mae hefyd yn cynnwys ymrwymiad gan y Cynulliad Cenedlaethol i ystyried mwy o ariannu er mwyn cyflawni nodau’r Cynllun Gweithred

Mae gwybodaeth bellach ar gael o wefan y Llywodraeth Cynulliad Cymru neu o wefan Gofalwyr Cymru.

Gwasanaethau Gyrfaoedd

Mae Hafal yn darparu gwasanaethau ar gyfer gofalwyr ymhob ran o Gymru ac fedrwn hefyd eich cyfeirio i asiantaethau eraill. Cysylltwch â Hafal am fwy o wybodaeth: http://www.hafal.org/cy/gwasanaethau/carers/