Gwenda Thomas yn amlinellu’r Mesur Arfaethedig ynghylch

Mae’r Dirprwy Weinidog dros Wasanaethau Cymdeithasol, Gwenda Thomas AC, wedi amlinellu cynigion i wella bywydau gofalwyr drwy Fesur Arfaethedig ynghylch Strategaethau ar gyfer Gofalwyr (Cymru) Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Prif amcanion y Mesur arfaethedig, sydd yn deillio o Orchymyn Cynwhsyedd Deddfwriaethol (GCD) Cynulliad Cymru ynghylch Gofalwyr, yw:

• gosod dyletswydd ar y Gwasanaeth Iechyd Gwladol a’r awdurdodau lleol yng Nghymru i gydweithio ac ymgynghori â gofalwyr a’u cynrychiolwyr, i baratoi a chyhoeddi strategaeth yn nodi sut y byddant yn cydweithio i ddarparu gwybodaeth a chyngor i ofalwyr;

• sicrhau yr ymgynghorir â gofalwyr ynghylch y gwasanaethau a ddarperir i ofalwyr neu’r person y maent yn gofalu amdano;

• gosod gofyniad ar y Gwasanaeth Iechyd Gwladol a’r awdurdodau lleol i weithredu’r strategaeth a darparu gwybodaeth a chyngor i ofalwyr yn rhad ac am ddim; a,

• penodi sefydliad Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn awdurdod sy’n arwain y gwaith o oruchwylio gwaith paratoi a chyhoeddi pob strategaeth.

Wrth wneud sylw ar nodweddion y Mesur, dywedodd Gwenda Thomas: “Mae’n bleser mawr gen i gyflwyno’r Mesur arfaethedig hwn. Rwy’n gwybod ac yn gwerthfawrogi bod gofalwyr yn gwneud cyfraniad enfawr i fywydau’r bobl y maen nhw’n gofalu amdanynt ac yn fwy eang i’n cymunedau.

“Y Mesur arfaethedig hwn yw’r tro cyntaf i ni ddefnyddio’r pwerau newydd sydd ar gael o dan ein Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol ar gyfer Gofalwyr, ac mae’n adeiladu ar ein hymrwymiad yn ‘Cymru’n Un’. Mae’n mynd i’r afael â rhai o’r pryderon pwysicaf y mae gofalwyr a mudiadau gofalu wedi’u rhannu gyda fi dros y blynyddoedd.”

Wrth groesawu cyhoeddiad y Dirprwy Weinidog, dywedodd Roz Williamson, Cyfarwyddwr Gofalwyr Cymru: “Yn aml, mae’n rhaid i ofalwyr stryffaglu i gael y cymorth y mae ei angen arnyn nhw, ac maen nhw wedi brwydro’n hir ac yn daer i gael mwy o gymorth a chydnabyddiaeth. Mae’r Mesur yn cydnabod gwir werth y cyfraniad y mae’r 350,000 o ofalwyr nad ydyn nhw’n cael eu talu yn ei wneud i’r gymdeithas yng Nghymru. Bydd yn gam pwysig o ran gweithredu’r newidiadau sydd eu hangen i sicrhau bod gofalwyr yn cael y cymorth ymarferol ac emosiynol y mae angen arnynt.”

Bydd y Mesur nawr yn cael ei graffu fel rhan o broses graffu’r Cynulliad. Am fwy o wybodaeth, ewch os gwelwch yn dda i: http://www.wales.nhs.uk/newsitem.cfm?contentid=14247

 “Efallai y gall” olew pysgod “atal neu oedi cychwyniad anhwylder seicotig”

Mae erthygl yn yr Archives of General Psychiatry wedi honni y gall cymryd capsiwl olew pysgod yn ddyddiol gynorthwyo i atal cychwyniad afiechyd meddwl ymhlith y rhai hynny sydd mewn peryg uchel o anhwylder seicotig.

Ar ôl i dîm o ymchwilwyr rhyngwladol o Awstria, Awstralia a’r Swistir fynd ati i roi cyflenwad tri mis o’r ychwanegyn i 81 unigolyn, canfuwyd fod yr olew pysgod yn ymddangos i fod yr un mor effeithiol â chyffuriau wrth iddo ostwng y gyfradd o afiechyd seicotig fel sgitsoffrenia gymaint â chwarter.

Mae ymchwilwyr yn credu fod yr omega-3 sydd mewn olew pysgod yn effeithio’n bositif ar yr ymennydd.

Am fwy o wybodaeth, ewch os gwelwch yn dda i: http://archpsyc.ama-assn.org/