Lee McCabe o Hafal yn croesawu amserlenni’r Cod Ymarfer”

Mae Ymarferydd Adferiad Hafal Lee McCabe wedi croesawu’r ffaith fod amserlenni penodol wedi eu cyflwyno o ran darpariaeth y Cynlluniau Gofal a Thriniaeth yn y Cod Ymarfer i Rannau 2 a 3 o Fesur Iechyd Meddwl (Cymru) 2010.

Pwrpas y Cod, sydd wedi ei osod gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru, yw rhoi cyfarwyddyd clir i ddarparwyr gwasanaethau iechyd meddwl yng Nghymru fel bod modd iddynt gwrdd â’u goblygiadau o dan Rhan 2 o’r Mesur (Cydlynu a Chynllunio Gofal ar gyfer Defnyddwyr Gwasanaethau Iechyd Meddwl Eilaidd) a Rhan 3 (Asesiadau o Gyn-ddefnyddwyr Gwasanaethau Iechyd Meddwl Eilaidd).

Yn ystod ymgynghoriadau Llywodraeth Cymru ar y Cod, roedd Lee wedi rhoi persbectif defnyddiwr gwasanaeth ar sut y dylai’r Cod newydd ragnodi arferion yn y Cynlluniau Gofal a Thriniaeth ac ail-fynediad at wasanaethau. Wedi ei gefnogi gan Hafal, Bipolar UK a’r Sefydliad Iechyd Meddwl, dywedodd Lee, a’i farn wedi ei gefnogi gan 250 o ddefnyddwyr gwasanaeth, y dylai’r Cod sicrhau: cynllunio gofal holistaidd; ystyriaeth gyson o therapïau seicolegol; ac amserlenni clir ar gyfer asesu a chwblhau cynlluniau gofal a thriniaeth.

Wrth wneud sylw ar y Cod, dywedodd Lee: “Mae yna rai gwelliannau sydd i’w croesawu yn y Cod Ymarfer o gymharu â’r drafft a gyhoeddwyd y llynedd. Mae wedi ei dynhau mewn rhai meysydd pwysig a fydd yn bodloni defnyddwyr gwasanaeth iechyd meddwl. Er enghraifft:

• Dywedodd y Cod drafft y dylid apwyntio Cydlynydd Gofal ‘yn sicr o fewn rhai wythnosau’ wedi i’r person gael ei dderbyn i mewn i’r gwasanaethau. Mae Cod terfynol yn fwy manwl. Mae’n argymell ‘fod Cydlynydd Gofal yn cael ei apwyntio pan fo’r unigolyn yn cael ei dderbyn i mewn i’r gwasanaethau, neu yn fuan iawn wedi hynny, a dylid gwneud hyn mewn pob achos, ac oni bai am amgylchiadau eithriadol, o fewn 14 diwrnod.’
• Roedd y Cod drafft yn amwys o ran amserlenni. Dywedodd y dylai Cynlluniau Gofal a Thriniaeth gael eu darparu ‘cyn gynted ag sydd yn rhesymol ymarferol’. Mae’r Cod terfynol yn fwy manwl. Mae’n dweud: ‘yn y rhan fwyaf o achosion, dylid ei lunio o fewn 6 wythnos o apwyntio Cydlynydd Gofal a’i ddosbarthu o fewn 2 wythnos o’i gwblhau’.
• Roedd Hafal wedi ymgyrchu i sicrhau bod cleifion yn chwarae rhan lawn yn yr hyn sydd yn cael ei gynnwys yn eu Cynlluniau Gofal a Thriniaeth; yn dweud ei fod yn wych i weld y Cod yn datgan y dylai Cydlynwyr Gofal ysgrifennu’r cynlluniau gofal mewn iaith ddealladwy gan ddefnyddio union eiriau’r claf.”

Er bod Lee wedi croesawu llawer o’r hyn sydd yn y Cod, dywedodd bod yna rhai meysydd lle y mae angen cyngor pellach ar arferion gorau.

Dywedodd ef: “Er bod y Cod yn pwysleisio y dylai’r Cynlluniau Gofal fod yn ‘cynhwysfawr, holistaidd ac wedi ei ffocysu ar y person’, rydym am weld safon lle y mae lle y mae modd mynd i’r afael yn gyson â’r wyth maes bywyd (llety; addysg a hyfforddiant; cyllid ac arian; meddygol a ffurfiau eraill o driniaeth gan gynnwys ymyriadau seicolegol; rhianta a pherthnasau gofalu; gwaith a galwedigaeth). Hefyd, rydym yn bryderus nad yw’r Cod yn rhoi digon o bwyslais ar therapïau siarad; dylid o hyd ystyried therapïau siarad fel rhan o’r Cynlluniau Gofal a Thriniaeth.

Mae’r rhain yn feysydd lle y bydd defnyddwyr gwasanaeth yn parhau i ymgyrchu o’u plaid a dylid mynd i’r afael â hwy yn y safonau ansawdd ar gyfer y Cynlluniau Gofal a Thriniaeth.”

Ar yr amod nad oes yna gynnig yn cael ei basio yn y Cynulliad ar gyfer ei dynnu’n ôl yn ystod cyfnod o 40 diwrnod (lle na cheir gwyliau), bydd y Cod yn cael ei gyhoeddi ac yn dod i rym pan fydd Rhannau 2 a 3 o’r Mesur yn cychwyn ar Fehefin 6ed 2012.

Ynglŷn â Lee: Wedi bod yn ddefnyddiwr gwasanaeth a dderbyniodd diagnosis o sgitsoffrenia, rwyf nawr yn Ymarferydd Adferiad gyda Hafal. Rwyf wedi chwarae rhan agos yn natblygiad y Mesur Iechyd Meddwl (Cymru) o’r cychwyn ac wedi rhoi tystiolaeth i’r Cynulliad a’r Senedd.

Mewn gwirionedd, pan wnaeth gynnig y ddeddfwriaeth iechyd meddwl newydd, roedd Jonathan Morgan – yr Aelod Cynulliad ar y pryd – wedi rhoi cryn dipyn o ganmoliaeth i mi pan ddywedodd mai gwrando ar fy stori oedd wedi cynnig y prawf mwyaf cymhellol ynghylch yr angen i ddiwygio

Er mwyn edrych ar y Cod Ymarfer, cliciwch yma

Er mwyn darllen pryderon cychwynnol Lee am y Cod drafft ac am wybodaeth bellach a dolenni sydd yn ymwneud â’r Mesur a’r Cod Ymarfer, cliciwch yma