Mae Mynd i’r Afael â Phrofiadau Niweidiol yn Ystod Plentyndod yn allweddol i wella lles meddyliol yng Nghymru dywed adroddiad

Gallainifer yr oedolion sy’n byw gyda lles meddyliol isel yng Nghymru gael ei leihaufwy na chwarter (27%) pe na bai unrhyw unigolion yng Nghymru yn dod igysylltiad â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod.

Canfuastudiaeth gan Iechyd Cyhoeddus Cymru o Brofiadau Niweidiol yn ystod Plentyndodbod bron hanner (47%) o oedolion yng Nghymru wedi dioddef o leiaf un profiadniweidiol yn ystod plentyndod.

Mae 14% ooedolion yng Nghymru wedi dioddef pedwar profiad niweidiol yn ystod plentyndodneu fwy.

MaeProfiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod yn brofiadau trawmatig sy’n digwydd cyn18 oed ond maent yn cael eu cofio drwy gydol oedolaeth.

Mae’rprofiadau hyn yn amrywio o gam-drin llafar, meddyliol a chorfforol, i ddod igysylltiad ag alcoholiaeth, y defnydd o gyffuriau a thrais domestiggartref.

Maepedwar deg un y cant (41%) o oedolion yng Nghymru a ddioddefodd bedwar profiadniweidiol yn ystod plentyndod neu fwy bellach yn byw gyda lles meddyliol isel.Mae hyn yn cymharu â 14% o’r unigolion hynny na chafodd unrhyw brofiadauniweidiol yn ystod eu plentyndod.

Dywedoddyr Athro Mark Bellis, Cyfarwyddwr Polisi, Ymchwil a Datblygu Rhyngwladol ynIechyd Cyhoeddus Cymru: “Mae’n anodd gorbwysleisio’r niwed parhaus ygellir ei achosi gan brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod.

“Maeein hastudiaeth o brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod eisoes wedi dangosbod pobl sy’n dod i gysylltiad â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod ynfwy tebygol o fabwysiadu ymddygiad sy’n niweidiol i iechyd ac ymddygiadgwrthgymdeithasol pan fyddant yn oedolion.

“Mae’radroddiad diweddaraf yn dangos sut y gall profiadau andwyol yn ystod plentyndodgael effaith wenwynig ar les meddyliol sy’n parhau yn hir i mewn i oedolaeth.

“Mae’namlwg y byddai lleihau nifer y profiadau andwyol a ddioddefir gan blant yngNghymru yn cael effaith gadarnhaol iawn ar les meddyliol y boblogaeth.”

Yprofiadau niweidiol yn ystod plentyndod sy’n fwyaf cyffredin ymhlith plant yngNghymru yw cam-drin geiriol (23%), rhieni yn gwahanu (20%) a cham-drincorfforol (17%).

Ymhlith yprofiadau niweidiol eraill yn ystod plentyndod sy’n digwydd yn aml mae dod igysylltiad â cham-drin domestig (16%), salwch meddwl (14%), camddefnyddioalcohol (14%), cam-drin rhywiol (10%), defnyddio cyffuriau (5%) a charchariad(5%).

Mae’rcanlyniadau o’r arolwg hwn yn cyfrannu at gorff cynyddol o ymchwil sy’n dangoscysylltiad cryf rhwng Profiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod a chysylltiadauag iechyd corfforol a meddyliol gwael, clefyd cronig, cyflawniad addysgol is allwyddiant economaidd is yn ystod oedolaeth.

YchwanegoddMark Bellis: “Gall cefnogi rhieni, yn enwedig gyda blynyddoedd cynharafmagu plant, helpu i leihau profiadau niweidiol yn ystod plentyndod.
Maeangen i iechyd, tai, cyfiawnder troseddol, addysg a gwasanaethau cyhoedduseraill ddeall pwysigrwydd gydol oes darparu plentyndod diogel sy’n meithrin.

“Maegan bob asiantaeth ran i’w chwarae wrth atal profiadau niweidiol yn ystodplentyndod a helpu i fynd i’r afael â’r problemau mae pobl yn eu hwynebu ynddiweddarach mewn bywyd oherwydd y cam-drin, yr esgeulustod a’r ofn y buont ynbyw gyda hwy fel plant.”

Mae hwnyn un mewn cyfres o adroddiadau sy’n trafod nifer yr achosion obrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod ym mhoblogaeth oedolion Cymru a’uheffaith ar iechyd a lles drwy gydol bywyd.

Mae’r adroddiadar brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn seiliedig ar astudiaeth o dros2,000 o oedolion rhwng 18 a 69 oed yng Nghymru.

Rhoddoddyr oedolion hyn wybodaeth ddi-enw ar ddod i gysylltiad â phrofiadau niweidiolyn ystod plentyndod cyn 18 oed a’u hiechyd a’u ffordd o fyw fel oedolion.

Mesuroddyr astudiaeth les meddyliol drwy ddefnyddio’r Raddfa Fer Lles MeddyliolWarwick-Caeredin, offeryn hunangwblhau sydd wedi’i ddilysu’n rhyngwladol.  Gellirlawrlwytho fersiwn lawn o’r adroddiad yma.