Gŵyl y Celfyddydau Cymreig sydd yn dymchwel waliau stigma iechyd meddwl

Mae’r ŵyl gelfyddydauiechyd meddwl Gymreig yn nôl am ei ail flwyddyn!

Bydd yr ŵyl, sydd wedi eithrefnu gan fudiad Celfyddydau Anabledd Cymru, Ynys Môn a Gwynedd Mind a MakingMinds yn rhedeg nifer o ddigwyddiadau o amgylch Cymru dros fis Hydref aThachwedd 2016.

Mae’r ŵyl wedi cael eiariannu gan Gyngor Celfyddydau Cymru, Coleg Brenhinol y Seiciatryddion yngNghymru, y Ganolfan Cenedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl / Canolfan MRC (PrifysgolCaerdydd) a Chelfyddydau Gwirfoddol Cymru, a bydd yr ŵyl yn:

–        Dathlu y berthynassydd rhwng y celfyddydau a iechyd meddwl

–        Addysgu, lleihau ystigma a herio canfyddiadau sydd o amgylch iechyd meddwl

–        Cynyddu mynediadi/ymrwymiad yn y celfyddydau ymhlith y rhai sydd yn cael profiad o broblemauiechyd meddwl

–        Darparu platfform achodi ymwybyddiaeth o artistiaid newydd a rhai mwy adnabyddus sydd yn byw gydasalwch meddwl.

Thema yr ŵyl y flwyddyn honyw ‘Walls:Muriau’. Bydd yr ŵyl, sydd wedi dod o feddyliaucredigol pobl gyda phrofiad o broblemau iechyd meddwl ynghyd a phobl sydd heb yprofiad hynny, yn edrych ar y waliau sydd yn cael eu rhoi i fyny a’r bariau(corfforol ac agweddol) sydd yn bodoli ar gyfer y rhai sydd yn cael profiad obroblemau iechyd meddwl.

Mae Sara Mackay,Cyfarwyddwr Celfyddydau Anabledd Cymru, yn dweud: “Yng nghyd-destun ycelfyddydau ac iechyd meddwl, mae waliau yn llawn mynegiant. Fe all olyguwaliau yn y meddwl, waliau mewn galeri, theatr neu sinema, waliau mewn ysbyty,y blwch yr ydych yn teimlo eich bod yn ffitio i fewn iddo pan rydych yn caeldiagnosis, neu’r waliau sydd yn rhaid i chi eu goroesi oherwydd stigma. Fe allhyd yn oed fod yn waliau yr ydych chi wedi torri trwyddynt wrth wellhau!”

Mae rhaglen yr ŵyl yncynnwys pedwar diwrnod a phedair noson o ddigwyddiadau a gweithgareddau a fyddyn cael eu cynnal yng Nghanolfan Mileniwn Cymru, gan gynnwys perfformiad ganOnly Boys Aloud. Bydd Gwyneth Lewis, y bardd enwog o Gymru, hefyd yn perfformioyng Nghanolfan Mileniwm Cymru, sydd yn arddangos ei geiriau ‘In these stoneshorizons sing’. Bydd gweithgareddau yng Nghanolfan Mileniwm Cymru yn cynnwysgweithdai, perfformiadau ar lwyfan Glanfa, a chyfres o berfformiadau byr ynStiwdio Weston. Bydd Re-Live, mudiad sydd yn rhoi cefnogaeth i gyn-filwyr syddyn cael profiad o Anhwylder Straen Wedi Trawma, ymhlith y rhai a fydd ynperfformio.

Bydd arddangosfa, perfformiada ffilm i’w weld yng Nghanolfan Ucheldre, Caergybi. Bydd cynrychiolwyr o’r Ŵyl AlbanaiddCelfyddydau a Ffilmiau Iechyd Meddwl, sydd wedi ysbrydioli yr ŵyl Gymreig, ynrhan o’r sgriniad o’r ffilm. Bydd siaradwyr arbenigol eraill yn ymgynnull argyfer cyfres o drafodaethau a sgrinio ffilm yn y Galeri, Caernarfon, tra byddyr artist tirluniau Iwan Gwyn Parry yn egluro sut mae arlunio yn ‘ennaint i’wgadw yn iach’.

Bydd rhan Gogledd Cymru o’rrhaglen yn diweddu gyda arddangosfa ffotograffiaeth, a fydd yn arddangosdarluniau wedi eu tynnu gan pobl ifanc lleol.

Yn nôl yn Ne Cymru, byddarddangosfa dros gyfnod o fis yn ngaleri cyhoeddus Hearth yn Ysbyty Llandochau.Bydd yno hefyd ddigwyddiad yn Celf o Gwmpas yn Llandrindod, tra fydd y BlackwoodLittle Theatre yn arddangos eu cyflwyniad o ‘Ruins of Talgarth’ mewn sawllleoliad.

Mae Clare Bailey o Ynys Môna Gwynedd Mind yn dweud “Yn dilyn y llwyddiant a’r adborth bositif o’ndigwyddiadau fel rhan o’r Ŵyl Celfyddydau Iechyd Meddwl Gymreig y flwyddyndiwethaf, rydym yn edrych ymlaen unwaith eto i’n digwyddiadau yr hydref yma afydd yn profocio’r meddwl, yn gwneud i chi gwestiynu, a fydd yn greadigol ac ynysbrydoli.

Rydym yn credu fod ycelfyddydau a ffilmiau yn sianelau gwych er mwyn codi ymwybyddiaeth a galluoginewid, ac fod artistiaid erioed wedi chwarae rhan allweddol mewn symudiadaucymdeithasol ac i annerch materion. Maent yn gyfranogol i newidiadau ac maeangen newidiadau agweddiadol ac ymddygiadol o amgylch iechyd meddwl, gan ygymdeithas ehangach a gan y rhai hynny sydd yn gweithio yn y gwasanaeth.”

Mae Mark Smith o MakingMinds yn dweud: “Rydym wrth ein bodd fod yr ŵyl yn cael ei chynnal y flwyddynyma unwaith eto. Rydym yn ddiolchgar am y gefnogaeth gan y buddsoddwyr a’rymdrech sydd yn cael ei wneud gan ein cyd-drefnwyr. Yn bendant mae’r ŵyl wedigwneud datblygiad da ers y flwyddyn ddiwethaf, ac rydym yn gobeithio bydd hyn ynarwain at brofiad mwy difyr a fydd yn profocio’r meddwl ac yn adloniadol i bawba fydd yn dod i weld y digwyddiadau a’r gweithgareddau fydd yn cael eu rhedeg.”

Daeth Mark, Sara a Clare ateu gilydd y flwyddyn diwethaf i sefydlu yr ŵyl gelfyddydau iechyd meddwlGymreig.

Bydd mwy o wybodaeth am yrŵyl yn cael ei ryddhau yn y dyfodol agos, gan gynnwys rhaglen mwy manwl.Gallwch weld gwybodaeth am yr ŵyl ar Facebook ar facebook.com/wallsmuriau ac arTwitter ar @wallsmuriau2016. Mae gwefan ar gyfer yr ŵyl yn cael ei datblygu arhyn o bryd, a bydd cyfeiriad y wefan yn cael ei ryddhau yn fuan.