Sefydliad Polisi Arian ac Iechyd Meddwl yn lansio’r ‘Shopper Stopper’

Mae ymchwil newydd gan y Sefydliad Polisi Arian ac Iechyd Meddwl wedi datgelu’r berthynas anodd sydd gennym gydag arwerthiannau sêl ar-lein, wrth i filoedd o bobl ddifaru’r hyn y maent yn prynu, teimlo eu bod yn methu llywio’r broses o ddychwelyd eitemau ac yna’n wynebu trafferthion ariannol. Mae hyn hyd yn oed yn waeth ar gyfer pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl.

Mae’r elusen, sydd wedi ei sefydlu gan yr Arbenigwr Arbed Arian  (Money Saving Expert) Martin Lewis, wedi canfod fod bron i draean (63%) o bobl wedi prynu pethau y maent yn difaru yn sgil arwerthiant sêl, ac roedd bron i un ym mhob deg person  (9%) yn dweud eu bod o hyd neu’n aml yn difaru prynu pethau ar-lein. Wrth i wasanaethau  Amazon Prime Air a PayPal Credit hwyluso’r broses o siopa ac oedi unrhyw daliadau, mae’r niwed posib yn medru gwaethygu.

Mae hon yn broblem benodol ar gyfer y bobl sydd eisoes yn byw gyda phroblemau iechyd meddwl. Roedd tua hanner o’r grŵp yma yn dweud eu bod wedi prynu pethau y maent yn difaru unwaith eu bod ar ben eu hunain  (48%) neu’n teimlo’n isel (52%) ac roedd tua thraean  yn dweud eu bod yn gwneud hyn pan yn siopa gyda’r nos (31%). Mae’r ffigyrau yma bron yn ddwbl y ffigyrau hynny ar gyfer pobl sydd heb unrhyw broblemau iechyd meddwl (24%, 22% a 16%).

Mae’r Sefydliad Polisi Arian ac Iechyd Meddwl wedi datgelu ein bod hefyd yn cael trafferth dychwelyd unrhyw eitemau yr ydym yn difaru eu prynu, gyda thri chwarter  (75%) o’r bobl yn dweud nad ydynt wedi dychwelyd yr eitem ddiwethaf iddynt ddifaru ei brynu ar-lein.  Roedd bron i hanner (45%) o’r grŵp yn dweud fod hyn am fod y costau o bostio’r eitem yn rhy ddrud ac roedd bron i draean (31%) am geisio ymddwyn fel nad oedd dim wedi digwydd neu’n dweud ei bod hi’n rhy anodd canfod rhywle i bostio’r  eitem (30%). Ymhlith pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl, mae’r ffigyrau yma hyd yn oed yn uwch gyda thua phedwar mewn deg naill ai’n ceisio ymddwyn fel nad oeddynt wedi prynu dim byd  (40%) neu’n cael trafferth yn ceisio canfod rhywle i bostio’r eitem (39%). Roedd mwy na chwarter o’r bobl hynny sydd â phroblemau iechyd meddwl  (28%) heb ddychwelyd yr eitem ddiwethaf iddynt ddifaru ei brynu ar-lein gan eu bod yn teimlo gormod o gywilydd.

Heddiw, mae’r Sefydliad Polisi Arian ac  Iechyd Meddwl yn lansio offeryn arbrofol ar-lein sydd yn rhad ac am ddim, a’n ceisio helpu pobl i reoli  eu gwariant. Mae’r ‘Shopper Stopper’ yn borwr sydd yn caniatáu i siopwyr i osod oriau agor y siopau ar-lein, gan eu hwyluso i atal eu hunain rhag medru prynu dim pan eu bod yn teimlo  fel gwneud hyn fwyaf, fel arfer yng nghanol y nos. Mae’r porwr, sydd yn mynd i ganiatáu defnyddwyr i gofrestru fel rhan o arbrawf  beta test cynnar, yn cau siopau ar-lein ac yn rhoi neges bersonol pan eu bod yn ceisio siopa y tu hwnt i’r ‘oriau agor’ penodedig.

Wrth gynnig sylw ar hyn, dywedodd yr Arbenigwr Arbed Arian, Martin Lewis, Sylfaenydd a Chadeirydd y Sefydliad Polisi Arian ac Iechyd Meddwl:

“Mae problemau iechyd meddwl yn medru erydu hunanrheolaeth pobl a’u gallu i wneud penderfyniadau. Rydym am ymrymuso pobl er mwyn rhoi’r gallu iddynt reoli pethau unwaith eto. Mae llawer o bobl yn siopa er mwyn teimlo’n well am eu hunain, a hynny adeg cyfnodau o iselder,
er mwyn rhoi pethau i bobl eraill fel eu bod yn teimlo bod rhywun eu hangen neu i lenwi’r amser pan eu bod yn teimlo’n ddiflas neu’n unig. Ond mae hyn ond yn cynnig hwb dros dro tra bod y poen ariannol yn parhau am gryn dipyn o amser. 

“Mae’r ffaith fod siopau ar-lein ar gael mor hawdd  a’n defnyddio tactegau marchnata mor effeithiol, yn golygu eu bod hi’n anodd gwrthod y demtasiwn i wario ar hap ac mae hyn yn golygu fod y niwed ariannol yn medru bod hyd yn oed yn waeth. Heddiw, rydym yn lansio offeryn arbrofol er mwyn helpu siopwyr fynd i’r afael â hyn. Nid yw hyn yn mynd i ateb y broblem gyfan ond drwy ganiatáu i bobl i benderfynu eu horiau siop ar-lein eu hunain,  rydym am geisio sicrhau nad yw’r broses o brynu mor hawdd. Rydym angen cynifer o bobl ag sydd yn bosib i gymryd rhan yn yr arbrawf yma – er mwyn cadarnhau a yw’n llwyddo ai peidio  ac a ddylid ei ehangu – felly, lawrlwythwch yr ap a rhowch gynnig gan roi gwybod i ni a yw’n gweithio ar eich cyfer chi.”

Ychwanegodd Polly Mackenzie, Cyfarwyddwr y Polisi Arian ac Iechyd Meddwl:
“Mae gwariant cynyddol yn  symptom o nifer o broblemau iechyd meddwl ond nid yw’n golygu y dylid derbyn fod y sawl sydd yn byw gyda hwy yn mynd i wynebu bywyd o drafferthion ariannol. Nid yw’r gwariant hwn yn deillio o’r ffaith fod y bobl hyn yn farus ond mae’n cael ei yrru gan angen emosiynol ac mae’n anodd rheoli hyn gyda grym ewyllys yn unig.

Yn ogystal â lansio ein offeryn arbrofol i helpu, rydym yn galw ar manwerthwyr i ganiatáu  siopwyr i gael mwy o reolaeth dros yr amgylchedd siopa. Rydym yn dymuno gweld manwerthwyur yn cyflwyno pethau megis terfynau gwario dyddiol a’r gallu i  siopwyr i gadarnhau nad ydynt am dderbyn deunydd marchnata dros nos ynghyd â gwelliannau i’r broses o ddychwelyd eitemau. Bydd hyn yn caniatáu siopwyr i siopa pan y maent angen siopa, yn hytrach na siopa yn sgil unigrwydd, diflastod neu iselder.”

Ymunwch â’r arbrawf drwy lawrlwytho’r ‘Shopper Stopper’ – www.shopperstopper.co.uk

Darllenwch y nodyn polisi cefndirol yma www.moneyandmentalhealth.org/retail