Colegau yn uno er mwyn gwneud iechyd meddwl pobl ifanc yn flaenoriaeth

Mae Colegau Brenhinol y Meddygon Teulu, Pediatreg ac Iechyd Plant (RCPCH), a’r Seiciatryddion  (RCPsych) wedi ymrwymo i bum egwyddor  gyfun y maent yn gobeithio y bydd yn eu harwain i wella’r gofal a’r cymorth sydd yn cael eu rhoi i  blant a phobl ifanc sydd â phroblemau iechyd meddwl.

Yn ogystal â chomisiynu triniaethau arbenigol, mae’r tri Choleg yn dweud  fod system iechyd meddwl effeithiol  i blant a phobl ifanc angen:

  • Cydnabyddiaeth fod iechyd meddwl plant a phobl ifanc yn fusnes i bawb a dylid ei gefnogi gyda gweledigaeth sy’n cael ei rhannu ar draws holl adrannau’r llywodraeth, yn enwedig iechyd, addysg a chyfiawnder.
  • Dull ataliol, aml-asiantaeth tuag at iechyd meddwl ar draws yr holl oedrannau, gan gynnwys rhoi sylw i addysg i bobl ifanc a theuluoedd, ffactorau cymdeithasol a hyrwyddo iechyd. Dylai hyn ffocysu ar iechyd meddwl cyhoeddus ac ataliaeth gynnar ymhlith plant a phobl ifanc, gan gynnwys lleihau’r angen ar gyfer mynd â hwy i’r ysbyty a gwasanaethau argyfwng effeithiol er mwyn gofalu am blant a phobl ifanc yn eu cartrefi
  • System o atebolrwydd cenedlaethol a lleol ar gyfer iechyd meddwl a lles i blant a phobl ifanc sydd yn cael ei yrru ar lefel y boblogaeth a’i ddarparu drwy systemau ardal leol integredig.
  • Hyfforddiant ac addysg  ar gyfer holl weithlu plant o ran eu rôl a’u cyfrifoldebau am iechyd meddwl plant a phobl ifanc.
  • Mwy o gefnogaeth gan wasanaethau arbenigol ac eraill, a hynny ar gyfer gweithwyr proffesiynol sydd yn delio gyda phlant a phobl ifanc ba sy’n cwrdd â’r meini prawf o ran atgyfeirio at Wasanaethau Iechyd Meddwl i Blant a’r Glasoed (CAMHS).

Wedi datblygu’r egwyddorion cyfun yma, mae’r tri Choleg wedi ymrwymo i nifer o gamau gweithredu parhaus. Mae hyn yn cynnwys sicrhau’r hyfforddiant a’r safonau uchaf o ran iechyd meddwl i blant a phobl ifanc; cefnogi datblygiad modelau o ofal sydd yn seiliedig ar dystiolaeth  ac yn ffocysu ar integreiddio gofal; a galw am fwy o fuddsoddiad ac adnoddau ar ddatblygu gwasanaethau i blant a phobl ifanc mewn lleoliadau sy’n addas  ac yn hyrwyddo ymyrraeth gynnar a chadernid.

Dywedodd Dr Faraz Mughal, Cymrawd Clinigol Iechyd Meddwl ar gyfer Coleg Brenhinol y Meddygon Teulu: “Mae tua 850,000 o blant a phobl ifanc yn cael problemau iechyd meddwl yn y DU, ond eto, dim ond chwarter sydd yn derbyn yr ymyrraeth arbenigol sydd angen arnynt. Rydym wir angen mwy, o ran nifer ac amrywiaeth, o wasanaethau iechyd meddwl yn gymuned, lle y maent yn medru elwa ein cleifion – ac mae Meddygon Teulu angen mynediad gwell a chynt at y gwasanaethau yma ar gyfer ein cleifion.

“Roedd GP Forward View GIG Lloegr wedi addo y byddai pob un Feddygfa Teulu yn cael mynediad at un o 3,000 o therapyddion iechyd meddwl newydd . Rydym angen hyn, ac ymhlith yr addewidion eraill – gan gynnwys £2.4bn ychwanegol y flwyddyn ar gyfer practis cyffredinol a  5,000 mwy o Feddygon Teulu – rydym angen bod hyn oll yn cael ei weithredu ar frys fel ein bod yn parhau i fedru darparu’r gofal iechyd meddwl gorau posib i’n cleifion ieuengaf.”

Dywedodd Dr Max Davie, Arweinydd Iechyd Meddwl yn y RCPCH: “Rydym yn methu plant a phobl ifanc ar hyn o bryd ac yn eu condemnio hwy o bosib i fywyd o salwch meddwl os nad ydym yn cydnabod fod iechyd meddwl yn  fusnes i bawb ac angen dull cydlynus ar draws sawl asiantaeth. Mae’n resynus nad yw 75% o blant a phobl ifanc sydd â phroblemau iechyd meddwl yn derbyn yr ymyrraeth arbenigol sydd angen arnynt – ac mae hon yn broblem sydd yn mynd i waethygu.

“Mae sicrhau fod pob dim yn gywir i iechyd pobl ifanc yn golygu buddsoddi adnoddau mewn ymyrraeth ac ataliaeth gynnar; adeiladu cadernid ymhlith pobl ifanc, gan sicrhau fod yr holl weithlu plant yn cael eu trin er mwyn sicrhau eu bod yn medru adnabod arwyddion o afiechyd meddwl a’n cael eu hatgyfeirio i wasanaethau priodol, a’n gwneud yn sicr bod ardaloedd lleol ym meddu ar gynlluniau ac adnoddau penodol er mwyn darparu’r cymorth priodol lleol.”

Dywedodd Dr Bernadka Dubicka, Cadeirydd yr Adran Iechyd a Phobl Ifanc gyda’r RCPsych: “Mae gormod o blant a phobl ifanc yn disgyn drwy’r bylchau. Mae ein GIG o dan bwysau sylweddol ac nid ydynt yn medru cael mynediad at ofal. Mae cleifion naill ai ddim yn derbyn yr help sydd angen arnynt pan fyddant angen neu maent yn cael eu danfon cannoedd o filltiroedd ymhell o’u cartrefi a’u teuluoedd ar gyfer y driniaeth  – arfer sydd yn effeithio’n adweithiol ar eu hadferiad.

“Rydym yn gwybod nad yw’r arian yn cyrraedd y rhengflaen o ran   CAMHS – mae ein dadansoddiad o Ddangosfyrddau Iechyd Meddwl GIG Lloegr wedi canfod fod 10 CCG yn cynllunio i wario llai na  £10 y pen ar iechyd meddwl plant. Mae hyn yn annerbyniol.

“Er mwyn cwrdd â’r galw cynyddol am wasanaethau iechyd meddwl i blant a phobl ifanc yn ein gwlad, mae angen mwy o weithlu arnom. Mae’r RCPsych yn galw am 350 mwy  o seiciatryddion i blant ac yn croesawu papur gwyrdd y llywodraeth sydd i’w gyhoeddi cyn hir gan ei fod yn gyfle pellach i i fuddsoddi ym maes CAMHS.”