Prif Weinidog yn cyhoeddi adolygiad o’r Ddeddf Iechyd Meddwl

Mae’r Prif Weinidog Theresa May wedi cyhoeddi cynlluniau am adolygiad annibynnol o ddeddfwriaeth a phractis iechyd meddwl er mwyn mynd i’r afael â’r weithdrefn o gadw unigolion yn yr ysbyty yn sgil afiechyd meddwl.

Mae yna bryderon bod y cyfraddau o gadw unigolion yn yr ysbyty o dan y Ddeddf Iechyd Meddwl – a gafodd ei chymeradwyo  mwy na thair degawd yn ôl – yn rhy uchel. Y llynedd roedd tua 180 o achosion y diwrnod pan oedd pobl yn cael eu cadw yn yr ysbyty o dan delerau’r ddeddf.

Mae’r Ddeddf Iechyd Meddwl yn amlinellu’r hawliau a’r goblygiadau ynglŷn â sut a phryd y mae’r wladwriaeth yn medru cadw unigolyn yn yr ysbyty a thrin ei iechyd meddwl. Mae’n cynnwys darpariaeth benodol ar gyfer unigolion sydd yn dod i gysylltiad gyda’r system cyfiawnder troseddol.

Mae unigolion o’r gymuned pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig yn cael eu heffeithio mewn modd anghymesur, gyda phobl dduon bron i bedair gwaith yn fwy tebygol o gael eu cadw yn yr ysbyty yn sgil eu hiechyd meddwl o’u cymharu gyda phobl gwyn.

Bydd yr adolygiad yn cael ei gadeirio gan yr Athro Syr Simon Wessely, cyn Lywydd Coleg Brenhinol y Seiciatryddion. Bydd yn ceisio mynd i’r afael gyda phryderon ynglŷn â sut y mae’r ddeddfwriaeth yn cael ei gweithredu ac yn rhoi argymhellion ar sut i wella practis yn y dyfodol.

Bydd yr adolygiad yn edrych ar bractis a thystiolaeth gyfredol. Bydd yn ystyried anghenion y defnyddwyr gwasanaeth a’u teuluoedd er mwyn “ceisio ymrafael ag anghyfiawnder a gwella sut y mae’r system yn cefnogi pobl yn ystod argyfwng iechyd meddwl”.

Yn benodol, bydd yr adolygiad yn ystyried:

  • pam fod cyfraddau cadw pobl yn yr ysbyty yn sgil eu hiechyd meddwl yn cynyddu– yr hyn y mae modd ei wneud er mwyn lleihau’r achosion amhriodol o gadw a sut i wella’r modd y mae asiantaethau yn ymateb i bobl mewn argyfwng
  • rhesymau ar gyfer y nifer anghymesur o bobl o gefndiroedd ethnig penodol, yn enwedig pobl dduon, sydd yn cael eu cadw yn yr ysbyty o dan y ddeddf a’r hyn y dylid ei wneud ynghylch hyn.

Wedi ymgynghori gyda budd-ddeiliaid, bydd  Syr Simon yn paratoi adroddiad interim yn rhestru’r blaenoriaethau ar gyfer gwaith yr adolygiad yn gynnar yn 2018, ac yn datblygu adroddiad terfynol yn cynnwys argymhellion manwl ar ei flaenoriaethau, erbyn hydref 2018.