Dyfarniad Taliad Annibynnol Personol yn ‘fuddugoliaeth i bobl sydd â phroblemau iechyd meddwl’, dywed elusennau iechyd meddwl

Ar yr 21ain o Ragfyr, roedd yr Uchel Lys wedi dyfarnu fod y newidiadau a wnaed i’r Taliad Annibynnol Personol (TAP) yn gynharach eleni yn ‘amlwg yn gwahaniaethu’ yn erbyn pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl ac nid oes modd ‘eu cyfiawnhau’n wrthrychol’.

Fis Chwefror diwethaf, roedd Llywodraeth y DU wedi cyflwyno rheoliadau a oedd yn cyfryngu faint o gymorth y mae pobl, sydd yn cael trafferth gwneud teithiau yn sgil trallod seicolegol, yn derbyn drwy’r TAP.

Ar y pryd, dywedodd y Llywodraeth fod pobl yn y grŵp hwn yn meddu ar lai o anghenion cymorth na phobl anabl eraill sydd yn cael trafferth gwneud teithiau. Roedd yr Uchel Lys wedi dyfarnu fod hyn yn farn oddrychol ac nid oedd unrhyw dystiolaeth yn atgyfnerthu’r fath honiad.

Os caiff y dyfarniad hwn ei gynnal, bydd mwy na 160,000 o bobl sydd â phroblemau iechyd meddwl yn cael yr hawl i dderbyn cymorth ychwanegol gan y TAP.

Roedd y Public Law Project wedi cyflwyno’r achos ar ran y cleient RF. Roedd honiad RF wedi ei gefnogi gan dystiolaeth o’r Gymdeithas Awtistig Genedlaethol, Disability Rights UK, Revolving Doors ac Inclusion London. Roedd Mind wedi ymyrryd yn yr achos ynghyd â’r Comisiwn ar Gydraddoldeb a Hawliau Dynol.

Dywedodd Paul Farmer, Prif Weithredwr Mind, sef yr elusen iechyd meddwl:

“Mae’r dyfarniad hwn yn fuddugoliaeth sylweddol i bobl sydd â phroblemau iechyd meddwl. Mae’n cydnabod fod y rheoliadau wedi gwahaniaethu yn erbyn pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl ac yn atgyfnerthu’r egwyddor y dylai TAP ystyried sgil-effaith eich cyflwr ar eich bywyd, ac nid y fath o gyflwr sydd arnoch.

“Os caiff y dyfarniad hwn ei gynnal, bydd mwy na 160,000 o bobl sydd â phroblemau iechyd meddwl yn medru cael mynediad at y cymorth y dylent fod wedi bod yn derbyn ers y dechrau. Dyma’r cymorth sydd yn medru gwneud y gwahaniaeth rhwng a yw pobl yn medru teithio i’r gwaith neu i apwyntiadau, ymweld â ffrindiau a theulu ac yn byw bywydau annibynnol. Rydym yn falch iawn ein bod wedi cefnogi Public Law Project a’u cleient RF i wyrdroi’r rheoliadau yma.

“Mae’r dyfarniad hwn yn ei gwneud hi’n eglur nad oes gan y Llywodraeth unrhyw dystiolaeth am honni fod pobl sydd yn profi trallod seicolegol angen llai o gymorth na phobl anabl eraill. Mae safiad y Llywodraeth yn nodweddiadol o’r holl bryderon sylweddol sydd gennym am y system fudd-daliadau gyfan – yn syml, nid yw’n deall problemau iechyd meddwl a’r effaith y maent yn medru eu cael ei fywyd person.

“Mae’r Llywodraeth nawr angen derbyn y dyfarniad hwn gan ddechrau sicrhau bod pobl sydd yn cael trafferth yn cynllunio a’n gwneud taith yn sgil eu hiechyd meddwl, yn derbyn y cymorth ariannol y maent yn gymwys i’w dderbyn.”

Dywedodd Danielle Hamm, Cyfarwyddwr Cyswllt Ymgyrchoedd a Pholisïau yn Rethink Mental Illness:

“Mae’r penderfyniad hwn heddiw yn cynnig gobaith newydd i ddegau o filoedd o bobl sydd wedi eu heffeithio gan afiechyd meddwl ac yn cynnig cyfle arall i’r Llywodraeth i osod iechyd meddwl ar sylfaen gydradd yn y system les.

“Mae dyfarniad yr Uchel Lys i wyrdroi’r rheoliadau, a oedd yn anghyfiawn a gwahaniaethol, yn mynd i helpu’r rhai hynny sydd ag afiechyd meddwl i adfer rhyw fath o annibyniaeth. Mae’n hanfodol fod y Llywodraeth yn gwrando ac yn derbyn y dyfarniad hwn, a’n gwrando ar y bobl sydd wedi colli’n ariannol yn sgil y rheoliadau cychwynnol, ac yn sicrhau cydraddoldeb i iechyd meddwl o fewn y system les.”

Darllenwch ganllaw Mind ar ddyfarniad TAP 2017 yma.