Ymgyrch ‘Mind Your Head’ yn ceisio mynd i’r afael â lles iechyd meddwl yn y diwydiant amaeth

Mae ymgyrch newydd sbon y Farm Safety Foundation, sef ‘Mind Your Head’, wedi ei lansio’r wythnos hon, sydd yn ffocysu ar les iechyd meddwl yn y diwydiant amaeth.

Tra bod ffermwyr yn adnabyddus am y gofal y maent yn rhoi i’w hanifeiliaid, cnydau a pheirianwaith, mae’n debyg nad ydynt yn cymryd digon o ofal o’u hunain.

Mae lefelau o iselder yn y diwydiant ar gynnydd ac mae’r gyfradd sydd yn cyflawni hunanladdiad ymhlith yr uchaf o ran unrhyw grŵp galwedigaethol (ONS).

Mewn diwydiant sydd yn meddu ar y record diogelwch gwaethaf o blith unrhyw alwedigaeth yn y DU, mae’r Farm Safety Foundation wedi canfod fod straen yn aml yn ffactor allweddol sydd yn achosi llawer iawn o’r damweiniau, anafiadau ac afiechydon sydd yn effeithio ar ffermwyr. Mae’r ymchwil wedi canfod fod straen yn rhywbeth y mae nifer o ffermwyr yn wynebu ar ryw bwynt ac mae’n ffactor allweddol sydd yn medru arwain at broblemau iechyd meddwl.

Mae’r sefyllfa yn cael ei gwaethygu yn sgil y ffaith fod ffermio yn tueddu i feddu ar ‘ddiwylliant hynod geidwadol’ ac mae yna stigma dal yn perthyn i iechyd meddwl ymhlith rhai. Mae hyn yn medru dylanwadu ar barodrwydd pobl i drafod y broblem a chwilio am help.

Mae’r ymgyrch newydd, sydd i’w chynnal rhwng 12fed a’r 16eg o Chwefror, yn ceisio annog ffermwyr a theuluoedd sydd yn ffermio i ymatal rhag esgeuluso eu hunain a rhoi eu hunain yn gyntaf drwy siarad a chael help a chyngor am yr hyn sydd yn eu poeni.

Mae cyn-Lywydd Ffederasiwn Clybiau Ffermwyr Ifanc Cymru a’r dyfarnwr rygbi proffesiynol Nigel Owens, 46, o Sir Gaerfyrddin yn ymwybodol iawn o sut y mae pethau’n medru mynd o ddrwg i waeth os nad ydych yn dechrau trafod pethau ac yn caniatáu i straen feddiannu eich bywyd.

Wrth siarad cyn lansiad ‘Mind Your Head’, dywedodd Owens: “Os nad ydym un dechrau trafod fel ydym yn teimlo a’r hyn sydd yn ein poeni, rwyf yn gwybod o brofiad fod hyn yn medru arwain at orbryder ac iselder. Rwyf wrth fy modd yn cefnogi’r ymgyrch ‘Mind Your Head’ gan fod angen i aelodau o’r gymuned amaethyddol wybod nad ydynt ar ben eu hunain ac nid oes tabŵ ynghylch gofyn am help.”

Mae mudiadau allweddol yn cefnogi’r ymgyrch dros yr wythnosau nesaf, ac rydych chi yn medru gwneud hyn hefyd drwy ddefnyddio’r hashnod #MindYourHead a dilyn yr hyn sydd yn digwydd yr wythnos hon ar dudalen Yellow Wellies y cyfryngau cymdeithasol.