GIG ‘yn methu cleifion sydd â phroblemau iechyd meddwl’ yn ôl yr Ombwdsmon Seneddol a Gwasanaeth Iechyd

Mae’r Ombwdsmon Seneddol a Gwasanaeth Iechyd, sydd yn delio gyda chwynion na sydd wedi eu datrys gan y GIG yn Lloegr ac adrannau llywodraeth y DU, wedi cyhoeddi adroddiad sydd yn honni bod cleifion sydd yn agored i niwed a’n meddu ar broblemau iechyd meddwl yn cael eu methu’n ddifrifol gan wasanaethau ac mae hyn yn achosi dioddefaint a thrallod diangen iddynt hwy a’u teuluoedd.

Roedd yr Ombwdsmon wedi canfod hefyd nad yw staff gofal iechyd y GIG ‘o bosib yn meddu ar y gallu, y sgiliau a’r hyfforddiant sydd angen arnynt er mwyn ymgymryd â’u rôl yn effeithiol’ ac nid ydynt yn cael y cymorth y maent angen bob tro i ddysgu o’u camgymeriadau.

Yn dilyn dadansoddiad o fwy na 200 o gwynion iechyd meddwl a oedd wedi eu dilysu gan yr Ombwdsmon, mae’r adroddiad yn amlygu pum methiant cyffredinol sydd yn cyfaddawdu diogelwch ac urddas cleifion:-

  • Methu cynnig diagnosis a/neu drin y claf: Roedd un ymchwiliad wedi canfod fod menyw a oedd wedi derbyn cyffuriau gwrth-seicotig am salwch seicotig ond wedi ymateb iddynt mewn ffordd a oedd yn peryglu’i bywyd. Diystyriwyd ei symptomau corfforol a bu farw.
  • Diffyg priodoldeb o ran claf yn cael ei ryddhau o’r ysbyty ac yna’r ôl-ofal a roddwyd iddo: Mewn achos arall, roedd gŵr ifanc a oedd wedi dioddef problemau iechyd meddwl, wedi marw ar ôl cymryd gorddos o gyffuriau ar ôl cael ei ryddhau o’r gwasanaethau iechyd meddwl cymunedol lleol, a hynny heb fod unrhyw gynllun gofal ar ei gyfer.
  • Asesiadau risg ac arferion diogelwch gwael: Mae’r adroddiad yn datgelu sut yr oedd person ifanc, a oedd yn dioddef anhwylder deubegynol ac ar y sbectrwm awtistig, wedi dioddef ymosodiad corfforol gan glaf arall mewn cartref preswyl, gan achosi braw a thrallod sylweddol. Nid oedd asesiad risg, a fyddai wedi medru atal hyn, wedi ei gynnal.
  • Nid yw cleifion yn cael eu trin ag urddas neu mae hawliau dynol wedi’u tramgwyddo: Roedd ymchwiliad arall wedi canfod nad oedd menyw, a oedd yn ddioddef problemau seicotig, wedi derbyn adnoddau glanweithiol yn ystod misglwyf a bu’n rhaid iddi ddefnyddio cwpan plastig. Roedd hyn wedi codi cywilydd arni ac nid oedd yn parchu ei hiechyd a’i lles.
  • Diffyg cyfathrebu gyda’r claf a/neu aelodau’r teulu neu ofalwyr: Mae’r adroddiad yn sôn am sut yr oedd yr awdurdodau wedi mynd â baban newydd o ofal menyw gyda hanes o anhwylder deubegynol, a hynny heb unrhyw esboniad gan achosi trallod sylweddol.

Dywedodd yr Ombwdsmon Seneddol a Gwasanaeth Iechyd, Rob Behrens,: “Mae’r adroddiad yn dangos yr effaith ddirdynnol y mae methiannau mewn gofal iechyd meddwl yn medru ei gael ar gleifion a theuluoedd.

“Mae gormod o gleifion yn cael eu trin heb yr urddas a’r parch y maent yn haeddu, ac mae hyn yn cael ei waethygu gan y broses ddiffygiol o ddelio gyda chwynion.”

Lawrlwythwch arddodiad yr Ombwdsmon Seneddol a Gwasanaeth Iechyd yma.