“Mae mwy na miliwn o oedolion yn y DU yn cael trafferthion gyda’u hiechyd meddwl a chostau tai”

Mae ymchwil newydd yn datgelu’r sgil-effeithiau sy’n aml yn ddifäol pan fydd pobl ag afiechyd meddwl yn wynebu’r bygythiad o golli eu cartref. Mae dadansoddiad newydd o ddata cenedlaethol gan y Sefydliad Polisi Ariannol ac Iechyd Meddwl (Money and Mental Health Policy Institute) wedi canfod fod:

  • Mae mwy na miliwn o oedolion yn y DU yn cael trafferthion gyda’u hiechyd meddwl a chostau tai– gyda’r naill yn gwaethygu’r llall.
  • Mae pobl sydd yn cael trafferthion gyda chostau tai unwaith a hanner yn fwy tebygol o brofi problemau iechyd meddwl – mae trafferthion o ran safonau byw yn golygu bod llawer ar eu hôl hi o ran rhent ac angen cymorth iechyd meddwl.

Roedd yr adroddiad wedi canfod fod problemau iechyd meddwl yn medru golygu eu bod hi’n fwy anodd ad-dalu ôl-ddyledion, ac nid yw unigolion yn sylweddoli’r cymorth sydd ar gael gan ddarparwyr tai. Mae hyn yn creu cylch dieflig o ôl-ddyledion, pryderon eich bod yn mynd i gael eich taflu allan o’r tŷ a phroblemau iechyd meddwl. Mae darparwyr tai cymdeithasol eisoes yn cynnig cymorth i’w trigolion sydd yn fwy cynhwysfawr na’r hyn sydd ar gael yn y sector rhentu preifat. Fodd bynnag, roed yr elusen wedi canfod fod tenantiaid sydd â phroblemau iechyd meddwl yn cael trafferth yn agor llythyron, ateb y ffôn neu’n ymgysylltu gyda’r cymorth sydd ar gael. Mae’r Sefydliad Polisi Ariannol ac Iechyd Meddwl wedi cyhoeddi canllaw arfer gorau er mwyn helpu cymdeithasau tai i gyrraedd y rhai hynny sydd yn yr angen mwyaf.

Dywedodd Simon Crine, Cyfarwyddwr y Sefydliad Polisi Ariannol ac Iechyd Meddwl: “I’r rhan fwyaf ohonom, mae ein cartref yn ganolog i’n lles, ein hymdeimlad ohonom ni’n hunain a’n hyder o ran medru cefnogi a diogelu ein teuluoedd. Pan ddaw hynny o dan fygythiad yn sgil trafferthion yn talu’r rhent, mae’n medru cael effaith ddifrifol yn syth ar eu hiechyd meddwl. Mae’r ymchwil heddiw yn datgelu am y tro cyntaf y nifer o bobl sylweddol sydd wedi eu heffeithio ac mae’n amlinellu rhai o’r pethau syml y mae modd eu gwneud er mwyn helpu.”

Croesawyd yr ymchwil hwn gan gonsortiwm o gymdeithas tai gan gynnwys rhai o ddarparwyr tai mwyaf y DU sydd wedi gweithio gyda’r elusen i ddeall y materion sydd yn effeithio ar eu tenantiaid.

Mae’r Sefydliad Polisi Ariannol ac Iechyd Meddwl hefyd yn galw ar y llywodraeth i wneud mwy i helpu – gan wneud newidiadau penodol i’r system fudd-daliadau sydd yn medru cefnogi pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl i aros yn eu cartrefi. Mae hyn yn cynnwys talu’r elfen dai o fudd-daliadau’r person yn syth i’w landlord os yw eu cyflwr iechyd meddwl yn cyfyngu ar eu gallu i reoli eu cyllideb a chaniatáu i’w taliadau budd-daliadau i gael eu hôl-ddyddio mwy na mis pan fydd yr hawlydd wedi bod yn rhy sâl i hawlio.

Dywedodd Simon Crine: “Rydym wrth ein bodd bod chwe chymdeithas tai wedi cefnogi ein gwaith hyd yma, ac rydym yn gobeithio y bydd y llywodraeth yn bwrw ymlaen gyda’r argymhellion yma yn yr un ffordd adeiladol.”
Darllenwch yr adroddiad llawn yma – www.moneyandmentalhealth.org/housing