Mesur Defnyddio Grym yn cwblhau’r Trydydd Darlleniad

Mae’r Mesur Unedau Iechyd Meddwl (Defnyddio Grym) wedi cwblhau’r Trydydd Darlleniad yn Nhŷ’r Cyffredin. Cynigwyd y Mesur gan Steve Reed AS yn dilyn marwolaeth Seni Lewis yn 2010. Yn 23 mlwydd oed unig, bu farw wedi iddo gael ei ddal a’i atal mewn modd gormodol, afresymol ac anghymesur yn ôl cwest i’w farwolaeth. Mae teulu Seni wedi ymgyrchu yn ddiflino dros flynyddoedd lawer er mwyn newid y gyfraith sydd yn ymwneud gyda defnyddio grym.

Mae’r Mesur yn ceisio cynyddu tryloywder ac atebolrwydd ac yn gam pwysig ymlaen tuag at greu awyrgylch mwy diogel i bawb sydd yn profi argyfwng iechyd meddwl. Mae grym yn aml yn cael ei ddefnyddio er mwyn rheoli ymddygiad pobl pan eu bod yn yr ysbyty neu uned iechyd meddwl arall. Mae hyn yn medru cynnwys ceisio dal rhywun yn gorfforol a chwistrellu meddyginiaeth neu eu hynysu er mwyn eu cyfyngu ar y ward.

Yn gynharach yr wythnos hon, roedd Agenda wedi cyhoeddi ystadegau a oedd yn dangos fod 32 o fenywod wedi marw yn y pum mlynedd ddiwethaf ar ôl iddynt gael eu hata;a’u dal. Fis diwethaf, roedd ffigyrau o ysbytai iechyd meddwl yn dangos fod mwy na thair mil a hanner o bobl wedi eu hanafu ar ôl cael eu dal yn gorfforol rhwng  2016 a 2017. Dyna’r ffigwr uchaf erioed. Mae’r dystiolaeth  yn dangos bod ceisio dal gafael ar rywun yn niweidiol.

Mae Mind wedi bod yn cefnogi’r Mesur hwn ac wedi gweithio gyda  YoungMindsRethink Mental IllnessINQUESTAgendaArticle 39BILD (cartref y Restraint Reduction Network), y Gymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth a’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol er mwyn annog ASau  i gefnogi’r Mesur.

Dywedodd Paul Farmer, Prif Weithredwr Mind: “Mae hwn yn gam sylweddol ymlaen tuag at newid pwysig yn y gyfraith a fydd yn gwella diogelwch pobl sydd yn profi argyfwng iechyd meddwl. Rydym wrth ein bodd bod y Mesur wedi derbyn cymaint o gefnogaeth gan bleidiau gwahanol, sydd yn adlewyrchu sut y mae agweddau yn newid ynglŷn â’r ffordd y dylai gwasanaethau drin yr un ym mhob pedwar ohonom a fydd yn profi problem iechyd meddwl bob blwyddyn. Pan fydd rhywun yn profi argyfwng iechyd meddwl, efallai y byddant yn teimlo fel lladd eu hunain, hunan-niweidio neu’n profi seicosis, ac yn ofnus iawn neu mewn trallod. Nid oes ots beth sydd yn digwydd, ond mae angen eu trin gyda gofal a chysur ac mae angen eu helpu, nid eu niweidio.

“Dylid canmol Steve am arwain mesur hwn sydd mor bwysig ac rydym yn ddiolchgar hefyd am gefnogaeth y Gweinidog. Rydym yn falch o fedru gweithio ar y cyd gyda’n cydweithwyr yn y sector a mwy na  1,000 o ymgyrchwyr Mind er mwyn ceisio hyrwyddo hyn a pharhau i godi ymwybyddiaeth o’r mater hwn wrth i’r Mesur fynd drwy’r camau cyfreithiol gwahanol.”

Dywedodd Brian Dow, Cyfarwyddwr Materion Allanol Rethink Mental Illness: “Yn anffodus, methwyd Olaseni Lewis gan y system. Os oes modd i ni sicrhau fod y mesur hwn yn cael ei gymeradwyo, mae’n golygu ein bod yn gwneud cynnydd go iawn  tuag at sicrhau nad yw’n methu neb arall. Byddwn yn gweithio gyda Steve Reed a seneddwyr eraill wrth i’r Mesur barhau i symud drwy’r Senedd.”