GAMIAN-Europe yn galw am weithredu penodol er mwyn ymrymuso’r rhai hynny ag afiechyd meddwl

“Mae ymrymuso pobl sydd wedi eu heffeithio gan afiechyd meddwl yn  fuddiol i’r unigolion a’u gofalwyr.
Mae hefyd yn hanfodol ar gyfer datblygu systemau iechyd sydd yn canoli yn fwy ar y person, yn fwy effeithlon a chost-effeithiol.”

Y neges allweddol yw bod Call to Action cynhwysfawr yn cael ei lansio gan GAMIAN-Europe heddiw.

Mae’r Call to Action, sydd wedi ei ddatblygu gyda mewnbwn uniongyrchol gan ystod o’r prif fudd-ddeiliaid iechyd  (meddwl) ar draws yr Undeb Ewropeaidd, yn mynd i’r afael gyda’r hyn y mae’n bosib ei wneud er mwyn ceisio goresgyn yr agweddau a’r ymddygiad niweidiol hynny sy’n tanseilio a’n cael eu harddangos tuag at bobl sydd ag afiechyd meddwl.

Roedd GAMIAN-Europe,  sydd yn fudiad sydd yn cael ei yrru gan gleifion ac yn amddiffyn hawliau’r rhai hynny sydd wedi eu heffeithio gan afiechyd meddwl, wedi datblygu’r Call to Action fel un o’i blaenoriaethau gan nad yw’n bosib diystyru amlygrwydd a sgil-effaith cyflyrau iechyd meddwl:  mae 11 % o boblogaeth Ewrop yn profi anhwylderau meddwl bob blwyddyn. Mae’r gyfran o gyllidebau iechyd meddwl sydd wedi ei glustnodi ar gyfer iechyd meddwl yn amrywio rhwng  4% a 13% ar draws yr UE.

Mae cyflyrau iechyd meddwl yn mynd law yn llaw gyda chostau sylweddol a sgil-effaith ar unigolion, teuluoedd a gofalwyr, systemau iechyd a chymdeithasol, yr economi a’r gymdeithas gyfan. O ganlyniad, mae angen mynd i’r afael gyda’r cyflyrau yma yn y ffordd fwyaf effeithiol a phriodol. Mae cleifion sydd wedi eu hymrymuso, yn rheoli eu gofal a’u triniaeth eu hunain, yn medru helpu diwallu’r angen hwn.

Tra bod y cysyniad a’r angen o ymrymuso cleifion sydd â chyflyrau iechyd corfforol wedi datblygu yn ystod y blynyddoedd diwethaf, nid yw hyn yn wir i’r sawl sydd wedi eu heffeithio gan afiechyd meddwl. At hyn, pan ddaw hi at iechyd corfforol, mae cleifion yn cael eu hystyried fel  eu bod yn ddigon cymwys i reoli eu triniaeth a’u gofal eu hunain – a hynny’n wahanol i’r rhai hynny sydd wedi eu heffeithio gan broblemau iechyd meddwl. Mae’r  Call to Action felly yn ceisio amlygu’r ffaith fod y rhan fwyaf o bobl ag afiechyd meddwl, yn medru – am y rhan fwyaf o’r amser – rheoli eu triniaeth a’u gofal eu hunain.

Yn amlwg, rhaid newid canfyddiadau a gwasanaethau er mwyn adlewyrchu’r angen am fwy o ymrymuso a chynnwys cleifion ym maes iechyd meddwl. Mae’r Call to Action yn annog y categorïau gwahanol o fudd-ddeiliaid i gymryd camau priodol er mwyn sicrhau cynnydd yn eu maes o arbenigedd.

Mae’r Call to Action eisoes wedi ei gymeradwyo gan 25 o fudiadau ar draws yr UE a mudiadau cenedlaethol sydd yn ymwneud ag iechyd meddwl, ynghyd â nifer o Aelodau Seneddol Ewropeaidd. Mae  GAMIAN-Europe nawr yn croesawu  mudiadau eraill i gymeradwyo’r Call to Action, gan y bydd cefnogaeth eang ar gyfer yr egwyddorion ac argymhellion yn annog ac yn hwyluso’r broses o’u gweithredu ar draws yr UE.