“Llywodraeth yn ymrwymo i ddiwygio’r Ddeddf Iechyd Meddwl”

Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi y bydd yn cyflwyno Mesur Iechyd Meddwl newydd  er mwyn trawsnewid gofal iechyd meddwl, a hynny yn dilyn cyhoeddi’r adroddiad terfynol gan yr Adolygiad Annibynnol  o Ddeddf Iechyd Meddwl 1983. Mae’r Llywodraeth yn derbyn dau o argymhellion yr adolygiad i foderneiddio’r Ddeddf Iechyd Meddwl.

Bydd y rhai hynny sydd yn cael eu cadw yn yr ysbyty o dan y Ddeddf yn cael yr hawl i enwebu person i fod yn rhan o’r broses o wneud penderfyniadau am eu gofal. Ar hyn o bryd, nid oes hawl ganddynt i ddweud pa berthynas y dylid cysylltu gyda hwy. Mae hyn yn golygu cysylltu weithiau gyda pherthnasau coll neu estron er mwyn gwneud penderfyniadau am yr unigolyn pan ei fod yn fwyaf bregus.

Bydd pobl yn medru mynegi’r hyn y maent yn ffafrio o ran gofal a thriniaeth a rhestru hyn mewn dogfennau ‘dewisiadau ymlaen llaw’ statudol.

Yn Hydref 2017, roedd y Prif Weinidog wedi cyhoeddi adolygiad annibynnol o Ddeddf Iechyd Meddwl 1983 er mwyn gwneud gwelliannau yn dilyn cyfraddau cynyddol o bobl yn cael eu cadw o dan glo, anghydraddoldebau hiliol o ran cadw unigolion dan glo a chydnabyddiaeth nad yw’r Ddeddf yn gydnaws gyda system iechyd meddwl modern. Gofynnwyd i’r tîm  ystyried sut i wella practis gwella o fewn y ddeddfwriaeth gyfredol.

Bydd y Llywodraeth yn cyhoeddi ymateb ffurfiol i argymhellion yr adolygiad yn y Flwyddyn Newydd cyn paratoi deddfwriaeth newydd.

Dywedodd y Prif Weinidog Theresa May: “Mae’r anghydraddoldeb o ran ein gwasanaethau iechyd meddwl yn un o’r pethau mwyaf anghyfiawn y mae’r wlad hon yn wynebu a rhaid i ni gywiro hyn.

“Os oes afiechyd meddwl arnoch, mae wedi bod yn dderbyniol rhyw ffordd am ddegawdau nad ydych yn medru cael yr un mynediad at driniaeth ag os oes salwch corfforol arnoch. Wel, nid yw hyn yn dderbyniol.

“Rwyf wedi comisiynu’r adroddiad hwn oherwydd rwyf yn benderfynol i sicrhau fod y rhai hynny sydd yn dioddef problemau iechyd meddwl yn cael eu trin ag urddas a pharch, a bod eu rhyddid ac annibyniaeth yn cael eu parchu.

“Drwy gyflwyno’r ddeddfwriaeth hanesyddol hwn – y Mesur Iechyd Meddwl – rydym yn medru sicrhau bod pobl yn medru rheoli eu gofal ac yn derbyn y driniaeth gywir a’r cymorth sydd angen arnynt.

“Rwyf yn ddiolchgar i Syr Simon Wessely a’i dîm am eu gwaith diflino ar yr adolygiad hanfodol a phwysig hwn.”

Dywedodd yr Ysgrifennydd Iechyd a Gofal Cymdeithasol Matt Hancock: “Gydag 1 ym mhob 4 o bobl yn cael eu heffeithio gan afiechyd meddwl ar ryw bwynt yn eu bywydau, mae’n fwy pwysig nag erioed ein bod yn gosod iechyd meddwl a chorfforol fel pethau cydradd.

“Rwyf yn benderfynol i wneud pob dim sydd yn bosib er mwyn amddiffyn iechyd meddwl pobl a sicrhau eu bod yn derbyn yr help sydd angen arnynt. Bydd y Mesur Iechyd Meddwl newydd yn rhoi mwy o reolaeth i gleifion dros eu triniaeth a’n sicrhau fod y cyfreithiau iechyd meddwl yn addas ar gyfer yr oes fodern.”