Cyfrifoldebau’r Awdurdod Lleol

  • Dyletswyddau cyffredinol – Dyletswydd gyffredinol i hyrwyddo lles y gofalwr sydd yn, neu o bosib yn, meddu ar anghenion ar gyfer cymorth
  • Asesiad Poblogaeth – Rhaid i awdurdodau lleol a Byrddau Iechyd Lleol i gynnal asesiad ar y cyd o anghenion cymorth y gofalwyr – ond nid asesiad gofalwr yw hyn!
  • Gwasanaethau ataliol – Rhaid i awdurdodau lleol i ddarparu neu drefnu i ddarparu ystod a lefel o wasanaethau ataliol
  • Darparu gwybodaeth, cyngor a chymorth – rhaid i awdurdod lleol i sicrhau ei fod yn darparu gwasanaeth er mwyn rhoi gwybodaeth, cyngor a chymorth i ofalwyr sydd yn ymwneud â chael mynediad at gymorth
    • Rhaid sicrhau bod lles y gofalwyr hynny sydd angen cymorth yn cael ei hyrwyddo
    • Rhaid gwrando ar farn, dymuniadau a theimladau’r gofalwyr (fel sydd yn rhesymol a’n ymarferol)
    • Rhaid parchu gofalwyr a’u trin ag urddas
    • Rhaid i ofalwyr i dderbyn cymorth priodol er mwyn eu caniatáu iddynt gymryd rhan mewn penderfyniadau sydd yn effeithio arnynt

Asesu anghenion unigolion

  • Mae’r Ddeddf yn gosod dyletswydd ar awdurdodau lleol i gynnal asesiad gofalwr pan ymddengys fod y gofalwr angen cymorth
  • Mae’r Ddeddf yn nodi fod angen i asesiadau i fod yn gymesur er mwyn sicrhau bod mwy o egni yn cael ei ffocysu ar ddarparu cymorth
  • Bydd gofalwyr yn cael eu hasesu er mwyn cadarnhau a ydynt yn meddu ar ‘angen cymwys’ i dderbyn cymorth, a hynny ar ôl ystyried y meini prawf o ran cymhwyster
  • Rhaid i awdurdodau lleol i asesu i ba raddau y mae’r gofalwr yn medru (ac yn fodlon), darparu gofal ar gyfer y person y mae’n gofalu amdano

Pryd ddylai gofalwr dderbyn asesiad

  • Mae unrhyw un sydd yn darparu neu’n bwriadu darparu gofal yn meddu ar hawl gyfreithiol i dderbyn asesiad. Dylid cynnig asesiad cyn gynted ag sydd yn bosib ar ôl i’r cyngor lleol bennu fod angen cymorth arnoch. Ers Ebrill 2016, dylai pob awdurdod lleol ddarparu gwasanaeth Gwybodaeth, Cyngor a Chymorth.
  • Os yw gofalwr ond yn gofyn am wybodaeth a chyngor, nid oes rhaid darparu asesiad. Er mwyn derbyn asesiad gofalwr, rhaid i’r staff gynghori’r gofalwyr bod angen iddynt ddweud wrth staff yr awdurdod lleol eu bod yn dymuno bod eu hanghenion fel gofalwr yn cael eu hasesu.
  • Os nad yw gofalwr wedi derbyn asesiad, yna mae modd i’r gofalwr gysylltu gyda’r awdurdod lleol a gofyn am asesiad.